# شستن صورت چند بار در روز؟ شستن زیاد جوش را کم نمی‌کند

> شستن صورت بیش از دو بار در روز جوش را کم نمی‌کند و می‌تواند آن را بدتر کند. انجمن متخصصان پوست آمریکا توصیه می‌کند صورت دو بار در روز، صبح و شب، و بعد از عرق کردن با شویندهٔ ملایم شسته شود. جوش از کثیفی پوست ایجاد نمی‌شود؛ شستن مکرر فقط پوست را تحریک می‌کند.

- نویسنده: تحریریهٔ مجلهٔ سلامت Pi
- انتشار: 2026-11-06 — به‌روزرسانی: 2026-11-06
- زمان مطالعه: 4 دقیقه

**حکم:** درست نیست.

این باور رایج است که صورتِ جوش‌دار «کثیف» است و باید بیشتر شسته شود؛ بعضی افراد روزی چهار پنج بار صورت را می‌شویند تا جوش کمتر شود. متخصصان پوست نتیجهٔ برعکس را گزارش می‌کنند: شستن چندباره پوست را تحریک می‌کند و جوش را بدتر می‌کند.

## جوش از کثیفی پوست است؟

جوش از کثیفی پوست نیست. MedlinePlus (پایگاه اطلاعات سلامت کتابخانهٔ ملی پزشکی آمریکا) به‌صراحت می‌نویسد این باور که پوست کثیف باعث جوش می‌شود غلط است و جوش سرسیاه و جوش‌های دیگر از کثیفی ساخته نمی‌شوند.

به گفتهٔ NHS، جوش زمانی شروع می‌شود که فولیکول‌های مو (جایی که مو از پوست بیرون می‌آید) با چربی اضافه و سلول‌های مرده بسته شوند. سپس ممکن است باکتری در آن رشد کند و التهاب ایجاد شود. عوامل اصلی هم تغییرات هورمونی، بعضی داروها و محصولات چرب پوست و مو هستند (NHS). طبق NHS 111 Wales، بیشتر واکنش‌هایی که جوش را راه می‌اندازند زیر پوست رخ می‌دهند، نه روی سطح آن؛ به همین دلیل تمیزی پوست اثر چندانی روی جوش ندارد. شستن بیشتر این روند را تغییر نمی‌دهد.

## شستن زیاد چه اشکالی دارد؟

### پوست تحریک می‌شود
انجمن متخصصان پوست آمریکا (AAD) «شستن صورت در طول روز» را جزو عادت‌هایی آورده که جوش را بدتر می‌کنند. به گفتهٔ همین انجمن، اگر جوش دارید، شستن چندباره پوست را بیشتر تحریک می‌کند. NHS هم شستن مکرر را عاملی برای تحریک پوست و بدتر شدن جوش می‌داند.

### چربی محافظ پوست برداشته می‌شود
به گفتهٔ Cleveland Clinic، پوست جوش‌دار به شستن بیش از دو بار در روز نیاز ندارد و شستن زیاد مدام چربی طبیعی پوست را برمی‌دارد. DermNet توضیح می‌دهد وقتی لایهٔ چربی سطح پوست برداشته شود، آب بیشتری از پوست بیرون می‌رود و پوست ممکن است بیش از حد خشک شود.

### پوست خشک، پوست تحریک‌شده است
AAD می‌گوید خشکی پوست را تحریک می‌کند و ممکن است جوش را بدتر کند. اگر [پوست چرب](/skin-type/oily/) دارید، اثر خشکی و شویندهٔ قوی روی چربی پوست را در مطلب [مرطوب‌کننده برای پوست چرب](/compare/oily-skin-moisturizer-myth/) توضیح داده‌ایم.

## روزی چند بار صورت را بشوییم؟

توصیهٔ منابع معتبر بسیار به هم نزدیک است:

| منبع | توصیه |
|---|---|
| AAD | دو بار در روز (صبح و شب) و بعد از عرق کردن |
| NHS | دو بار در روز با شویندهٔ ملایم |
| Cleveland Clinic | برای پوست جوش‌دار دو بار، صبح و شب؛ بیشتر از دو بار لازم نیست |
| MedlinePlus | یک یا دو بار در روز، و بعد از ورزش؛ از شستن مکرر خودداری شود |

پس قاعدهٔ اصلی «حداکثر دو بار، به‌علاوهٔ بعد از عرق کردن» است. داشتن یک روتین ثابت صبح و شب هم کمک می‌کند؛ برای چیدمان صبح، [ترتیب روتین صبح](/guide/morning-routine-order/) را ببینید.

## بعد از ورزش و عرق کردن چه باید کرد؟

AAD توصیه می‌کند بعد از عرق کردن، به‌خصوص وقتی کلاه یا چیزی روی سر بوده، پوست را هر چه زودتر بشویید. MedlinePlus هم شستن بعد از ورزش را جدا از دو بار معمول روزانه آورده است.

نکته‌ای برای حین ورزش: عرق را با حوله نسابید. به گفتهٔ AAD، سابیدن پوست را تحریک می‌کند و ممکن است جوش ایجاد کند.

## صورت را چطور بشوییم که تحریک نشود؟

تعداد دفعات فقط نیمی از کار است. روش شستن هم مهم است:
- **شویندهٔ ملایم:** AAD شویندهٔ ملایم، غیرساینده و بدون الکل را توصیه می‌کند.
- **آب ولرم:** نه داغ. NHS 111 Wales می‌گوید آب خیلی داغ یا خیلی سرد ممکن است جوش را بدتر کند.
- **با نوک انگشت:** شوینده را با انگشت بزنید؛ لیف، اسفنج و ابزارهای دیگر پوست را تحریک می‌کنند (AAD).
- **بدون سابیدن:** NHS می‌گوید سابیدن پوست را تحریک می‌کند و جوش را بدتر می‌کند.
- **خشک کردن آرام:** با حولهٔ نرم و به‌صورت ضربه‌ای خشک کنید (AAD).
- **پاک کردن آرایش در شب:** NHS توصیه می‌کند آرایش را در پایان روز پاک کنید. به گفتهٔ AAD، حتی آرایش غیرکومدوژنیک اگر شب روی پوست بماند، ممکن است جوش ایجاد کند.

برای انتخاب روتین مناسب، صفحهٔ [پوست مستعد جوش](/concern/acne-prone/) را ببینید. اگر [پوست خشک](/skin-type/dry/) دارید، شستن زیاد می‌تواند خشکی را هم بیشتر کند.

## اگر وسط روز صورت چرب شد، باید آن را شست؟

شستن دوبارهٔ صورت برای براقی وسط روز رایج است، اما طبق توصیهٔ AAD، شستن در طول روز پوست را تحریک می‌کند. راهکارهای ملایم‌تر برای این موقعیت را در مطلب [پوست چرب و براقی وسط روز](/concern/oily-skin-midday-shine/) جمع کرده‌ایم.

## چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟

اگر با شستن درست و محصولات ضدجوش بدون نسخه جوش‌ها بهتر نشدند، NHS توصیه می‌کند به پزشک مراجعه کنید. همچنین اگر جوش‌ها زیاد، عمیق یا دردناک‌اند، یا جای آن‌ها می‌ماند. به گفتهٔ AAD، هر محصول ضدجوش ۶ تا ۸ هفته زمان لازم دارد تا بهبود دیده شود، و اگر دربارهٔ پوست خود سؤال یا نگرانی دارید، به متخصص پوست مراجعه کنید.

## جمع‌بندی

جوش از کثیفی نیست و شستن بیشتر آن را کم نمی‌کند. روزی دو بار، صبح و شب، و بعد از عرق کردن، با شویندهٔ ملایم و آب ولرم کافی است. شستن بیشتر فقط پوست را تحریک و خشک می‌کند.

## پرسش‌های متداول
### روزی چند بار صورت را بشوییم؟
صورت را روزی دو بار بشویید، یک بار صبح و یک بار شب، و به‌علاوه بعد از عرق کردن زیاد؛ این توصیهٔ انجمن متخصصان پوست آمریکاست. NHS هم برای پوست جوش‌دار روزی دو بار شستن با شویندهٔ ملایم را توصیه می‌کند.

### بعد از ورزش هم باید صورت را شست؟
بله، بعد از عرق کردن بهتر است صورت را هر چه زودتر بشویید؛ این توصیهٔ انجمن متخصصان پوست آمریکاست. در حین ورزش هم عرق را با حوله نسابید، چون سابیدن پوست را تحریک می‌کند.

### جوش از کثیفی صورت است؟
جوش از کثیفی صورت ایجاد نمی‌شود؛ MedlinePlus این باور را غلط می‌داند. جوش زمانی شروع می‌شود که منافذ با چربی اضافه و سلول‌های مرده بسته شوند، نه وقتی پوست کثیف است.

### اگر وسط روز صورت چرب شد چه کنیم؟
اگر وسط روز صورت چرب شد، به‌جای شستن دوباره از راهکارهای ملایم‌تر برای براقی وسط روز کمک بگیرید. شستن مکرر فقط پوست را بیشتر تحریک می‌کند.

## منابع
1. [Face washing 101](https://www.aad.org/public/everyday-care/skin-care-basics/care/face-washing-101)، American Academy of Dermatology (AAD)
2. [10 skin care habits that can worsen acne](https://www.aad.org/public/diseases/acne/skin-care/habits-stop)، American Academy of Dermatology (AAD)
3. [Acne: Tips for managing](https://www.aad.org/public/diseases/acne/skin-care/tips)، American Academy of Dermatology (AAD)
4. [Acne](https://www.nhs.uk/conditions/acne/)، NHS
5. [Acne](https://111.wales.nhs.uk/acne/)، NHS 111 Wales
6. [Acne](https://medlineplus.gov/acne.html)، MedlinePlus
7. [Acne - self-care](https://medlineplus.gov/ency/patientinstructions/000750.htm)، MedlinePlus
8. [Best Face Forward: How to Choose the Right Acne Face Wash for You](https://health.clevelandclinic.org/best-acne-face-wash)، Cleveland Clinic
9. [Soaps and cleansers](https://dermnetnz.org/topics/soaps-and-cleansers)، DermNet