# جوش سرسیاه و سرسفید: فرق آن‌ها و مراقبت درست

> جوش سرسیاه و سرسفید هر دو منافذی هستند که با چربی، سلول مرده و باکتری پر شده‌اند. اگر دهانهٔ منفذ باز بماند، محتوای آن تیره دیده می‌شود و جوش سرسیاه است. اگر بسته شود، برجستگی سفید یا هم‌رنگ پوست می‌سازد که جوش سرسفید است. سیاهی آن کثیفی نیست. شست‌وشوی ملایم، محصول غیرکومدوژنیک و سالیسیلیک اسید کمک می‌کنند.

- نویسنده: تحریریهٔ مجلهٔ سلامت Pi
- انتشار: 2026-11-05 — به‌روزرسانی: 2026-11-06
- زمان مطالعه: 3 دقیقه

نقطه‌های سیاه روی بینی و برجستگی‌های ریز سفید روی پوست بسیار رایج‌اند و فقط مخصوص نوجوانان نیستند. به گفتهٔ Cleveland Clinic، ۱۰ تا ۲۰ درصد بزرگسالان هم جوش سرسیاه یا سرسفید دارند.

## جوش سرسیاه و سرسفید چه فرقی دارند؟

هر دو یک سازوکار دارند: منفذ پوست با چربی اضافه، سلول مرده و باکتری پر می‌شود. پزشکان به هر دو «کومدون» می‌گویند. فرق آن‌ها فقط در دهانهٔ منفذ است.

| | جوش سرسیاه | جوش سرسفید |
|---|---|---|
| نام علمی | کومدون باز | کومدون بسته |
| دهانهٔ منفذ | باز | بسته |
| ظاهر | نقطهٔ تیره (خاکستری، قهوه‌ای یا سیاه)، معمولاً صاف | برجستگی کوچک سفید، زرد کم‌رنگ یا هم‌رنگ پوست |
| جای رایج | بینی، چانه، گونه، گردن، پشت و سینه | — |

## چرا جوش سرسیاه سیاه است؟

این باور رایج است که نقطهٔ سیاه کثیفی است، اما این‌طور نیست. به گفتهٔ انجمن متخصصان پوست آمریکا (AAD)، محتوای منفذ وقتی باز می‌ماند تیره می‌شود. Cleveland Clinic هم تیرگی را تا حدی به طرز بازتاب نور از منفذ گرفته نسبت می‌دهد. به همین دلیل با سابیدن و شستن زیاد هم پاک نمی‌شود.

## چرا جوش سرسیاه و سرسفید می‌زنیم؟

طبق Cleveland Clinic، این عامل‌ها نقش دارند:
- تولید چربی بیشتر در پوست
- ریزش نامنظم سلول‌های مرده داخل منفذ
- هورمون‌های آندروژن
- باکتری‌های بیشتر روی پوست

این جوش‌ها مسری نیستند. کرم و لوازم آرایشی که منافذ را می‌بندد هم می‌تواند وضعیت را بدتر کند.

## چه کارهایی کمک می‌کند؟

### شست‌وشوی ملایم
صورت را روزی دو بار با یک شویندهٔ ملایم و آب ولرم بشویید؛ NHS هم همین را توصیه می‌کند. آرایش را هر شب پاک کنید.

### محصول غیرکومدوژنیک
کرم، ضدآفتاب و لوازم آرایش باید «غیرکومدوژنیک» باشند، یعنی منافذ را نبندند.

### ماده‌هایی که بدون نسخه پیدا می‌شوند
- **سالیسیلیک اسید:** سلول‌های مرده را حل می‌کند و منافذ را باز نگه می‌دارد.
- **بنزوئیل پراکساید:** باکتری‌های اضافه را کم می‌کند. خشکی پوست عارضهٔ رایج آن است و غلظت پایین‌تر کمتر تحریک می‌کند.
- **آزلائیک اسید:** Cleveland Clinic آن را هم کنار گزینه‌های بالا آورده است.

اگر یکی از این‌ها پوست را خشک یا قرمز کرد، آن را یک شب در میان بزنید یا بعد از آن مرطوب‌کننده استفاده کنید.

### رتینوئیدها
رتینوئیدها منافذ گرفته را باز می‌کنند و جلوی گرفتگی دوباره را می‌گیرند. آداپالن (یکی از رتینوئیدها) و ترتینوئین **فقط با تجویز پزشک** مصرف می‌شوند. برای آشنایی با رتینول، صفحهٔ [رتینول](/ingredient/retinol/) را ببینید.

### صبوری
AAD توصیه می‌کند به هر روش ۶ تا ۸ هفته فرصت بدهید و بعد قضاوت کنید.

## چرا نباید جوش را فشار داد؟

فشار دادن جوش چند پیامد دارد:
- ممکن است محتوای منفذ را عمیق‌تر کند.
- باکتری دست را وارد پوست می‌کند و ممکن است عفونت ایجاد شود.
- التهاب و جای زخم دائمی می‌گذارد.

جوش سرسفید گاهی اصلاً با فشار بیرون نمی‌آید. سرسیاه‌های عمیق را متخصص پوست یا کارشناس پوست با ابزار استریل خارج می‌کند.

## چه عادت‌هایی به جوش سرسیاه کمک می‌کند؟

- دست را از صورت دور نگه دارید.
- گوشی، عینک آفتابی و روبالشی را مرتب تمیز کنید.
- مو را مرتب بشویید و محصول مو را از صورت دور نگه دارید.
- اسکراب و سابیدن محکم ممنوع است. به گفتهٔ NHS، این کار پوست را تحریک می‌کند و جوش را بدتر می‌کند.

## چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟

- اگر بعد از ۶ تا ۸ هفته مراقبت درست، بهتر نشد
- اگر جوش‌ها زیاد، عمیق یا دردناک‌اند یا جای آن‌ها می‌ماند
- اگر پوست اطراف جوش داغ، متورم و قرمز است (نشانهٔ احتمالی عفونت)
- اگر جوش‌ها روی حال و روحیهٔ شما اثر گذاشته‌اند

## جمع‌بندی

جوش سرسیاه و سرسفید یک ریشه دارند: منفذ گرفته. با شست‌وشوی ملایم، محصول غیرکومدوژنیک و کمی صبر، بیشتر آن‌ها بهتر می‌شوند. اگر پوست شما مستعد جوش است، صفحهٔ [پوست مستعد جوش](/concern/acne-prone/) و [پوست چرب](/concern/oily-skin/) را هم بخوانید.

## پرسش‌های متداول
### سیاهی جوش سرسیاه از کثیفی است؟
سیاهی جوش سرسیاه کثیفی نیست و با سابیدن هم پاک نمی‌شود. محتوای منفذ وقتی باز می‌ماند تیره می‌شود. سابیدن فقط پوست را تحریک می‌کند و جوش را بدتر می‌کند.

### می‌توان جوش سرسیاه را خودمان فشار دهیم؟
فشار دادن جوش سرسیاه توصیه نمی‌شود. فشار ممکن است محتوای منفذ را عمیق‌تر کند، باکتری دست را وارد پوست کند و جای زخم بگذارد. سرسیاه‌های عمیق را متخصص پوست با ابزار استریل خارج می‌کند.

### چقدر طول می‌کشد تا نتیجهٔ مراقبت دیده شود؟
نتیجهٔ مراقبت از جوش سرسیاه و سرسفید معمولاً بعد از ۶ تا ۸ هفته مشخص می‌شود؛ انجمن متخصصان پوست آمریکا توصیه می‌کند به هر روش همین‌قدر فرصت بدهید. اگر بعد از این مدت بهتر نشد، به متخصص پوست مراجعه کنید.

### جوش سرسفید خودش خوب می‌شود؟
بله، جوش سرسفید در بیشتر موارد خودبه‌خود خوب می‌شود. طبق Cleveland Clinic، بیشتر جوش‌های سرسفید خودبه‌خود می‌روند، گاهی در حدود یک هفته.

## منابع
1. [How to treat different types of acne](https://www.aad.org/public/diseases/acne/diy/types-breakouts)، American Academy of Dermatology (AAD)
2. [Pimple popping: Why only a dermatologist should do it](https://www.aad.org/public/diseases/acne-and-rosacea/pimple-popping-why-only-a-dermatologist-should-do-it)، American Academy of Dermatology (AAD)
3. [Blackheads](https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/22038-blackheads)، Cleveland Clinic
4. [Whiteheads](https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/22039-whiteheads)، Cleveland Clinic
5. [Acne](https://www.nhs.uk/conditions/acne/)، NHS
6. [Comedo](https://dermnetnz.org/topics/comedones)، DermNet