# ترک پا و پاشنه: چرا پاشنه ترک می‌خورد و چه چیزی کمک می‌کند؟

> ترک پاشنهٔ پا معمولاً از خشکی پوست و پینهٔ ضخیم لبهٔ پاشنه شروع می‌شود و ایستادن طولانی و کفش پشت‌باز آن را بدتر می‌کند. کرم حاوی اوره، آلفاهیدروکسی اسید یا سالیسیلیک اسید بعد از حمام، سنگ پای ملایم، ژل نفتی و جوراب در شب کمک می‌کند. ترک عمیق، خونریزی یا دیابت یعنی باید پزشک ببیند.

- نویسنده: تحریریهٔ مجلهٔ سلامت Pi
- انتشار: 2026-11-06 — به‌روزرسانی: 2026-11-06
- زمان مطالعه: 5 دقیقه

پاشنهٔ پا معمولاً آخرین جایی است که به آن کرم می‌زنیم. Cleveland Clinic همین را جزو دلیل‌های خشکی پاشنه آورده است: وقتی بقیهٔ بدن را مرطوب می‌کنیم، پاشنه‌ها جا می‌مانند. با چند کار ساده و منظم در خانه می‌توان به پاشنه‌ها کمک کرد.

## ترک پا چرا اتفاق می‌افتد؟

ترک پاشنه یعنی شکاف‌هایی در پوست خشک و ضخیم لبهٔ پاشنه. DermNet آن را این‌طور توضیح می‌دهد: اول پوست دور پاشنه خشک و ضخیم می‌شود و پینه می‌بندد. بعد وزن بدن هنگام ایستادن بالشتک چربی زیر پاشنه را به طرفین فشار می‌دهد و این پوست سفت ترک می‌خورد.

عامل‌هایی که منابع نام برده‌اند:

| عامل | منبع |
|---|---|
| پوست خشک | DermNet، Cleveland Clinic |
| ایستادن طولانی، به‌خصوص روی کف سفت | DermNet |
| کفش پشت‌باز و دمپایی | DermNet، AAD |
| کفش کهنه و ساییده یا کفشی که اندازه نیست | AAD |
| اضافه‌وزن | DermNet |
| بالا رفتن سن و کم شدن چربی طبیعی پوست | Cleveland Clinic |
| آب‌وهوای خشک و اصطکاک کفش | Cleveland Clinic |

به گفتهٔ DermNet، بعضی بیماری‌های پوستی مثل اگزما و پسوریازیس، و بیماری‌هایی مثل دیابت و کم‌کاری تیروئید هم می‌توانند زمینهٔ ترک پاشنه باشند. به همین دلیل ترکی که با مراقبت بهتر نمی‌شود، باید پزشک ببیند.

## چه کرمی برای ترک پا بهتر است؟

انجمن متخصصان پوست آمریکا (AAD) کرمی را پیشنهاد می‌کند که یکی از این ماده‌ها را داشته باشد:
- **اوره** با غلظت ۱۰ تا ۲۵ درصد
- **آلفاهیدروکسی اسید** (AHA)
- **سالیسیلیک اسید**

DermNet هم اوره، سالیسیلیک اسید و آلفاهیدروکسی اسیدها را جزو ماده‌های رایج کرم‌های پاشنه آورده است؛ ماده‌هایی که یا پوست سفت را نرم می‌کنند یا آب را در پوست نگه می‌دارند. Cleveland Clinic سرامید را هم برای نگه داشتن آب در پوست و کمک به ترمیم لایهٔ محافظ پوست نام برده است.

**چه زمانی کرم بزنیم؟** به توصیهٔ AAD، تا ۵ دقیقه بعد از حمام، وقتی پوست هنوز نم دارد، و هر وقت پاشنه‌ها خشک شدند. DermNet توصیه می‌کند از اولین نشانه‌های ترک، روزی دو تا سه بار کرم بزنید.

**چقدر صبر کنیم؟** طبق Cleveland Clinic، محصولات بدون نسخه معمولاً حدود دو هفته استفادهٔ منظم لازم دارند تا اثر آن‌ها دیده شود.

برای بقیهٔ پا و بدن، AAD در توصیه‌های عمومی پوست خشک ماده‌هایی مثل [کره شی](/ingredient/shea-butter/)، گلیسیرین و ژل نفتی را نام برده است.

## سنگ پا و خیس کردن پا: چطور درست انجام دهیم؟

| کار | توصیه | منبع |
|---|---|---|
| حمام یا دوش | ۵ تا ۱۰ دقیقه، با شویندهٔ ملایم و بدون عطر | AAD |
| خیس کردن پا | فقط چند دقیقه، نه طولانی | Cleveland Clinic |
| سنگ پا یا سوهان پا | ملایم و به اندازه، قبل از زدن کرم | DermNet، NHS، Cleveland Clinic |
| روی پوست ملتهب | سوهان نکشید | Cleveland Clinic |
| بریدن پوست سفت | هرگز با قیچی یا تیغ | DermNet، NHS |

به گفتهٔ Cleveland Clinic، خیس کردن طولانی پا لایهٔ محافظ پوست را ضعیف می‌کند و باعث از دست رفتن رطوبت بیشتر می‌شود. پس چند دقیقه کافی است. NHS پیشنهاد می‌کند پوست سفت را اول با آب گرم نرم کنید و بعد با سنگ پا یا سوهان پا آرام بسایید.

DermNet هشدار می‌دهد پوست ضخیم را در خانه با قیچی یا تیغ نبرید. ممکن است بیش از حد پوست بردارید و عفونت ایجاد شود.

## شب‌ها چه کنیم؟ ژل نفتی و جوراب

AAD پیشنهاد می‌کند شب قبل از خواب ژل نفتی ساده روی پاشنه بزنید و جوراب بپوشید تا ژل به ملافه نمالد. Cleveland Clinic جوراب نازک تمام‌نخی را پیشنهاد می‌کند و می‌گوید می‌توانید اول کرم بزنید، یکی دو دقیقه صبر کنید و بعد لایهٔ ژل نفتی را روی آن بزنید.

**در طول روز:** به گفتهٔ AAD و DermNet، چسب زخم مایع (liquid bandage) روی ترک‌ها لایهٔ محافظ می‌سازد. DermNet اضافه می‌کند که این کار درد را هم کمتر می‌کند.

## کفش چه ربطی به ترک پا دارد؟

AAD توصیه می‌کند از کفش‌های پشت‌باز مثل دمپایی لاانگشتی، کفش کهنه و ساییده و کفشی که اندازهٔ پا نیست دوری کنید. DermNet توضیح می‌دهد که کفش پشت‌باز بالشتک زیر پاشنه را نگه نمی‌دارد و فشار روی لبهٔ پاشنه بیشتر می‌شود.

NHS برای پوست سفت پا کفش پهن، اندازه و راحت با پاشنهٔ کوتاه و کف نرم را پیشنهاد می‌کند که پا را نساید. جوراب ضخیم و نرم و کفی نرم هم کمک می‌کند.

اگر پوست بقیهٔ بدن شما هم خشک است، صفحهٔ [پوست خشک](/skin-type/dry/)، راهنمای [مراقبت پوست خشک در پاییز](/guide/dry-skin-autumn/) و مقالهٔ [آب داغ و پوست](/guide/hot-shower-dry-skin/) را ببینید.

## چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟

- **اگر دیابت، مشکل گردش خون یا ضعف سیستم ایمنی دارید:** NHS توصیه می‌کند پینه و پوست سفت پا را خودتان دستکاری نکنید و به پزشک یا متخصص پا مراجعه کنید.
- اگر ترک‌ها عمیق و شدیدند (AAD، DermNet)
- اگر بعد از یک هفته مراقبت در خانه بهتر نشد (DermNet)
- اگر ترک خونریزی یا ترشح دارد (NHS)
- اگر درد شدید است یا راه رفتن و کارهای روزانه را مختل کرده است (NHS، DermNet)
- اگر پاشنه‌ها با وجود مراقبت مدام دوباره ترک می‌خورند (Cleveland Clinic)

## جمع‌بندی

برای ترک پا، مرطوب کردن منظم مهم‌ترین قدم است: کرم اوره، آلفاهیدروکسی اسید یا سالیسیلیک اسید بعد از حمام، سنگ پای ملایم، و ژل نفتی و جوراب نخی در شب. کفش پشت‌باز و ایستادن طولانی را کمتر کنید. اگر دیابت دارید یا ترک‌ها عمیق، خونی یا دردناک‌اند، به‌جای مراقبت در خانه به پزشک مراجعه کنید.

## پرسش‌های متداول
### چه کرمی برای ترک پا مناسب است؟
کرم مناسب ترک پا، به توصیهٔ انجمن متخصصان پوست آمریکا، کرمی با ۱۰ تا ۲۵ درصد اوره یا حاوی آلفاهیدروکسی اسید یا سالیسیلیک اسید است. این کرم را تا ۵ دقیقه بعد از حمام، روی پوست هنوز نم‌دار بزنید.

### چقدر طول می‌کشد ترک پا بهتر شود؟
ترک پا با محصولات بدون نسخه معمولاً حدود دو هفته استفادهٔ منظم لازم دارد تا اثر آن دیده شود؛ این برآورد Cleveland Clinic است. طبق DermNet، اگر بعد از یک هفته مراقبت در خانه بهتر نشد، به پزشک مراجعه کنید.

### می‌توان پوست سفت پاشنه را با تیغ برید؟
پوست سفت و پینهٔ پاشنه را نباید خودتان با قیچی یا تیغ ببرید؛ DermNet و NHS هر دو این را می‌گویند. ممکن است بیش از حد پوست بردارید و عفونت ایجاد شود.

### جوراب پوشیدن شب‌ها فایده دارد؟
بله، جوراب پوشیدن شب‌ها به ترک پا کمک می‌کند. انجمن متخصصان پوست آمریکا پیشنهاد می‌کند شب‌ها ژل نفتی بزنید و جوراب بپوشید. Cleveland Clinic جوراب نازک تمام‌نخی را پیشنهاد می‌کند که رطوبت را نگه دارد.

### اگر دیابت داشته باشم چه باید کرد؟
اگر دیابت دارید، پاشنه را خودتان سنگ نزنید و پینه را دستکاری نکنید. به توصیهٔ NHS، در این حالت به‌جای مراقبت در خانه به پزشک یا متخصص پا مراجعه کنید.

## منابع
1. [How to care for dry, cracked heels](https://www.aad.org/public/everyday-care/skin-care-basics/dry/dry-heels)، American Academy of Dermatology (AAD)
2. [Dermatologists' top tips for relieving dry skin](https://www.aad.org/public/everyday-care/skin-care-basics/dry/dermatologists-tips-relieve-dry-skin)، American Academy of Dermatology (AAD)
3. [Cracked heels](https://dermnetnz.org/topics/cracked-heel)، DermNet
4. [Cracked Heels? Here's How To Heal Your Feet](https://health.clevelandclinic.org/dont-let-dry-heels-ruin-sandal-season)، Cleveland Clinic
5. [Corns and calluses](https://www.nhs.uk/conditions/corns-and-calluses/)، NHS