# خشکی پوست صورت در زمستان: چرا پوسته می‌دهد و چه کنیم؟

> خشکی پوست صورت در زمستان بیشتر از هوای سرد و کم‌رطوبت، گرمای خشک بخاری، آب داغ و شوینده‌های تند است. شستن با آب ولرم و شویندهٔ ملایم بدون عطر، زدن کرم مرطوب‌کننده تا پنج دقیقه بعد از شستن، کم کردن لایه‌بردارها و ضدآفتاب روزانه کمک می‌کند. خشکی ماندگار یا قرمزی پوسته‌دار را به متخصص پوست نشان دهید.

- نویسنده: تحریریهٔ مجلهٔ سلامت Pi
- انتشار: 2026-11-06 — به‌روزرسانی: 2026-11-06
- زمان مطالعه: 6 دقیقه

با سرد شدن هوا، صورت زودتر از هر جای دیگر واکنش نشان می‌دهد: پوست کشیده می‌شود و کنار بینی و روی گونه‌ها پوسته می‌دهد. با چند تغییر ساده در روتین، معمولاً وضعیت بهتر می‌شود.

## چرا پوست صورت زمستان‌ها خشک می‌شود؟

خشکی پوست یعنی لایهٔ بیرونی پوست آب کافی نگه نمی‌دارد. DermNet می‌گوید پوست خشک سطحی کدر، زبر و پوسته‌دار دارد و ممکن است ترک بخورد.

در زمستان چند عامل با هم جمع می‌شوند:
- **هوای سرد و کم‌رطوبت:** به گفتهٔ انجمن متخصصان پوست آمریکا (AAD)، با افت دما و کم شدن رطوبت، پوست سخت‌تر آب خود را نگه می‌دارد. هوای سرد و خشک خط‌های ریز را هم بیشتر نشان می‌دهد.
- **بخاری و شومینه:** AAD می‌گوید گرمای خشک وسایل گرمایشی رطوبت را از هوا و پوست می‌گیرد. DermNet هم گرمای مستقیم بخاری و فن‌هیتر را جزو علت‌ها آورده است.
- **آب داغ:** Cleveland Clinic می‌گوید آب داغ پوست صورت را خشک می‌کند و آب خنک‌تر بهتر است.
- **شویندهٔ تند و محصولات خشک‌کننده:** AAD شوینده‌های الکل‌دار صورت را خشک‌کننده می‌داند. Cleveland Clinic هم تونرهای قابض (astringent) و رتینول را جزو محصولات خشک‌کننده آورده است.
- **باد و سرمای بیرون:** Cleveland Clinic توصیه می‌کند پوست را تا جای ممکن از هوای سرد، خشک و باد دور نگه دارید.

خشکی پوست بدن بعد از دوش داغ موضوع جداگانه‌ای است. آن را در مقالهٔ [آب داغ و پوست](/guide/hot-shower-dry-skin/) کامل گفته‌ایم.

## روتین ملایم زمستانی برای صورت

| مرحله | چه کار کنید | منبع |
|---|---|---|
| شستن | آب ولرم یا خنک، بدون مالیدن و ساییدن | Cleveland Clinic |
| شوینده | ملایم و «مرطوب‌کننده»، بدون الکل و بدون عطر | AAD |
| خشک کردن | با حولهٔ نرم آرام ضربه بزنید | Cleveland Clinic |
| مرطوب‌کننده | تا ۵ دقیقه بعد از شستن، روی پوست نم‌دار؛ چند بار در روز | Cleveland Clinic |
| قبل از بیرون رفتن | یک لایهٔ غلیظ‌تر روی پوست باز، و ضدآفتاب | Cleveland Clinic، AAD |
| شب | روی نقطه‌های خیلی خشک، لایهٔ نازک ژل نفتی (پترولاتوم) | Cleveland Clinic |

### بدون عطر با «بی‌بو» فرق دارد
AAD و Cleveland Clinic هر دو توصیه می‌کنند دنبال برچسب «بدون عطر» (fragrance-free) باشید. محصولی که فقط «بی‌بو» (unscented) نوشته است، ممکن است هنوز ماده‌های تحریک‌کننده داشته باشد.

### لایه‌بردار و اسید را کم کنید
AAD می‌گوید در زمستان گلیکولیک اسید، سالیسیلیک اسید و رتینول را کمتر یا با غلظت پایین‌تر استفاده کنید. اگر رتینول می‌زنید، Cleveland Clinic پیشنهاد می‌کند کنار آن [هیالورونیک اسید](/ingredient/hyaluronic-acid/) بزنید.

دربارهٔ اسکراب و لایه‌برداری، Cleveland Clinic برای پوست خشک صورت توصیه می‌کند آن را کنار بگذارید، چون پوست را بیشتر خشک و تحریک می‌کند. در مطلب زمستانی دیگر همین منبع، حداکثر یکی دو بار در هفته آمده است. پس اگر پوسته دارید، پوسته‌ها را نکنید و نسابید.

## چه مرطوب‌کننده‌ای برای پوست خشک صورت بهتر است؟

AAD برای صورت در زمستان کرم، روغن یا بالم را به لوسیون سبک ترجیح می‌دهد، چون پماد و کرم رطوبت بیشتری به پوست می‌دهند. هر چه پوست خشک‌تر باشد، به گفتهٔ DermNet لایهٔ غلیظ‌تری لازم است.

ماده‌هایی که منابع نام برده‌اند:

| ماده | منبع |
|---|---|
| سرامید | Cleveland Clinic |
| [هیالورونیک اسید](/ingredient/hyaluronic-acid/) | AAD، Cleveland Clinic |
| Squalane (اسکوالان، یک روغن سبک) | Cleveland Clinic |
| گلیسیرین | AAD، Cleveland Clinic |
| روغن جوجوبا | AAD |
| [کره شی](/ingredient/shea-butter/) | AAD |
| ژل نفتی (پترولاتوم) | AAD، Cleveland Clinic |

AAD می‌گوید بعضی مرطوب‌کننده‌های حاوی لاکتیک اسید هم می‌توانند پوسته‌های خشک را به‌آرامی جدا کنند و هم‌زمان رطوبت را حفظ کنند.

اگر روی کل صورت لایهٔ نازک ژل نفتی می‌زنید (که به آن «اسلاگینگ» می‌گویند)، Cleveland Clinic توصیه می‌کند در صورت جوش زدن، آن را کنار بگذارید.

اگر پوست کشیده و تشنه به نظر می‌رسد، صفحهٔ [کم‌آبی پوست](/concern/dehydration/) را هم ببینید. برای فرق محصولات آبرسان و مرطوب‌کننده، [فرق آبرسان و مرطوب‌کننده](/compare/hydrating-vs-moisturizing/) را بخوانید. برای شناخت بیشتر نوع پوست هم صفحهٔ [پوست خشک](/skin-type/dry/) را بخوانید.

## لب‌ها و دور بینی چرا زودتر پوسته می‌دهند؟

### لب‌ها
AAD برای لب خشک و ترک‌خورده این‌ها را توصیه می‌کند:
- بالم لب را چند بار در روز و قبل از خواب بزنید. برای لب خیلی خشک، پماد غلیظ مثل ژل نفتی بهتر از موم و روغن رطوبت را نگه می‌دارد.
- بیرون از خانه، حتی در زمستان، بالم لب با SPF ۳۰ یا بیشتر بزنید و هر ۲ ساعت آن را تمدید کنید.
- لب را نلیسید، گاز نگیرید و پوستهٔ آن را نکنید. بزاق که خشک شود، لب خشک‌تر می‌شود.
- اگر محصولی لب را سوزاند یا گزگز کرد، آن را کنار بگذارید. AAD ماده‌هایی مثل کافور، منتول، عطر و طعم‌دهنده‌های نعناع و دارچین را جزو موارد تحریک‌کننده آورده است.

بیشتر بخوانید: [خشکی لب](/concern/dry-lips/).

### کنار بینی و ابروها
همهٔ پوسته‌های دور بینی از خشکی ساده نیستند. DermNet می‌گوید درماتیت سبورئیک (نوعی التهاب پوستی) بیشتر در چین کنار بینی، ابروها و بین ابروها دیده می‌شود، به شکل لکه‌های صورتی کم‌رنگ و پوسته‌دار، و زمستان‌ها بدتر می‌شود. اگر پوسته‌های این ناحیه قرمزی دارند یا هر زمستان برمی‌گردند، بهتر است متخصص پوست آن را ببیند.

## زمستان هم ضدآفتاب لازم است؟

زمستان هم ضدآفتاب لازم است. AAD ضدآفتاب را در تمام سال روی صورت، گردن، گوش‌ها و دست‌ها توصیه می‌کند: طیف وسیع، مقاوم به آب و با SPF دست‌کم ۳۰. برای پوست خشک، AAD ضدآفتاب کرمی را به لوسیون و اسپری ترجیح می‌دهد، یا می‌توانید ضدآفتاب را روی مرطوب‌کننده بزنید.

برف می‌تواند تا ۸۰ درصد اشعهٔ UV را بازتاب دهد (WHO). پس اگر زمستان به کوه یا جای برفی می‌روید، ضدآفتاب مهم‌تر هم می‌شود. برای مقدار درست، [چقدر ضدآفتاب بزنم](/guide/how-much-sunscreen/) و برای روزهای ابری، [ضد آفتاب در خانه و روز ابری](/compare/sunscreen-indoors-cloudy/) را ببینید.

## چند عادت ساده که کمک می‌کند

- **رطوبت‌ساز:** AAD و Cleveland Clinic رطوبت‌ساز را، به‌خصوص در اتاق خواب، پیشنهاد می‌کنند. دستگاه را مرتب تمیز کنید تا کپک نزند.
- **به جای بالا بردن بخاری، لباس گرم:** AAD توصیه می‌کند داخل خانه لباس گرم بپوشید و پتو بیندازید، به جای اینکه گرمای بخاری را زیاد کنید.
- **پوشش بیرون:** Cleveland Clinic شال‌گردن، کلاه یا پوشش صورت را برای محافظت از سرما و باد پیشنهاد می‌کند.
- **مرطوب‌کنندهٔ همراه:** Cleveland Clinic می‌گوید یک بستهٔ کوچک مرطوب‌کننده همراه داشته باشید تا وسط روز آن را تمدید کنید.

## چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟

- اگر با این مراقبت‌ها خشکی بهتر نشد (AAD)
- اگر پوسته‌ها با قرمزی همراه‌اند، یا پوست قرمز و نم‌دار به نظر می‌رسد (Cleveland Clinic)
- اگر یک لکهٔ صورتی و پوسته‌دار مدت‌ها روی پوست مانده است (Cleveland Clinic)
- اگر خارش یا سوزش در کارهای روزانه اختلال ایجاد کرده است (Cleveland Clinic)
- اگر خشکی لب بعد از ۲ تا ۳ هفته مراقبت بهتر نشد (AAD)
- اگر محصولی پوست را می‌سوزاند یا تحریک می‌کند، به پزشک خود بگویید (AAD)

## جمع‌بندی

برای خشکی پوست صورت در زمستان، اول عادت‌ها را عوض کنید: آب ولرم، شویندهٔ ملایم بدون عطر، مرطوب‌کنندهٔ کرمی بلافاصله بعد از شستن، و لایه‌بردار کمتر. از لب‌ها با بالم و ضدآفتاب لب مراقبت کنید و ضدآفتاب صورت را در زمستان هم کنار نگذارید. اگر پوسته‌ها با قرمزی همراه‌اند یا بهتر نمی‌شوند، متخصص پوست بهترین راهنماست.

## پرسش‌های متداول
### چرا صورت فقط زمستان‌ها پوسته می‌دهد؟
پوست صورت در زمستان پوسته می‌دهد چون با سرد شدن هوا و کم شدن رطوبت، پوست سخت‌تر آب خود را نگه می‌دارد؛ این توضیح انجمن متخصصان پوست آمریکاست. گرمای خشک بخاری و شومینه هم رطوبت را از هوا و پوست می‌گیرد.

### مرطوب‌کننده را چقدر بعد از شستن صورت بزنیم؟
مرطوب‌کننده را تا پنج دقیقه بعد از شستن صورت بزنید، وقتی پوست هنوز نم دارد (Cleveland Clinic). این کار را چند بار در روز تکرار کنید.

### زمستان هم ضدآفتاب لازم است؟
بله، زمستان هم ضدآفتاب لازم است. انجمن متخصصان پوست آمریکا ضدآفتاب را در تمام سال روی صورت، گردن، گوش‌ها و دست‌ها توصیه می‌کند. WHO هم می‌گوید برف می‌تواند تا ۸۰ درصد اشعهٔ UV را بازتاب دهد.

### پوسته‌های کنار بینی همیشه از خشکی است؟
پوسته‌های کنار بینی همیشه از خشکی نیست. DermNet می‌گوید درماتیت سبورئیک (نوعی التهاب پوستی) بیشتر کنار بینی، ابروها و بین ابروها پوسته‌های صورتی می‌دهد و زمستان‌ها بدتر می‌شود. اگر پوسته‌ها با قرمزی همراه‌اند، به متخصص پوست مراجعه کنید.

### اسکراب کردن پوسته‌ها را کم نمی‌کند؟
اسکراب کردن پوسته‌های پوست خشک صورت را کم نمی‌کند؛ Cleveland Clinic می‌گوید لایه‌برداری می‌تواند پوست را بیشتر خشک و تحریک کند. بهتر است پوسته‌ها را نسابید و با مرطوب‌کننده نرمشان کنید.

## منابع
1. [Dermatologists' top tips for relieving dry skin](https://www.aad.org/public/everyday-care/skin-care-basics/dry/dermatologists-tips-relieve-dry-skin)، American Academy of Dermatology (AAD)
2. [Your winter skin survival kit](https://www.aad.org/public/everyday-care/skin-care-basics/care/winter-skin-survival-kit)، American Academy of Dermatology (AAD)
3. [Cold weather and your skin](https://www.aad.org/news/cold-weather-and-your-skin)، American Academy of Dermatology (AAD)
4. [7 dermatologists' tips for healing dry, chapped lips](https://www.aad.org/public/everyday-care/skin-care-basics/dry/heal-dry-chapped-lips)، American Academy of Dermatology (AAD)
5. [Tips for Getting Rid of Dry Skin on Your Face](https://health.clevelandclinic.org/treating-dry-skin-on-face)، Cleveland Clinic
6. [Dry Skin in Winter: 9 Tips To Keep Hydrated](https://health.clevelandclinic.org/tips-to-combat-dry-skin-in-winter)، Cleveland Clinic
7. [Dry skin](https://dermnetnz.org/topics/dry-skin)، DermNet
8. [Seborrhoeic dermatitis](https://dermnetnz.org/topics/seborrhoeic-dermatitis)، DermNet
9. [Radiation: Ultraviolet (UV) radiation](https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/radiation-ultraviolet-(uv))، World Health Organization (WHO)