سیاهی دور چشم: ارثی است یا از کم‌خوابی؟

سیاهی دور چشمی که با خواب کافی هم می‌ماند، معمولاً علتی بیشتر از خستگی دارد. پاسخ سؤال عنوان این است: هر دو، و چند عامل دیگر.

سیاهی دور چشم یعنی چه؟

سیاهی دور چشم یعنی پوست زیر چشم تیره‌تر از بقیهٔ صورت دیده شود. بسته به رنگ پوست، ممکن است آبی، بنفش، قهوه‌ای یا سیاه به نظر برسد. به گفتهٔ Cleveland Clinic، معمولاً نشانهٔ بیماری نیست.

این مشکل در همهٔ سن‌ها دیده می‌شود، ولی در افراد مسن‌تر، کسانی که سابقهٔ خانوادگی دارند، و پوست‌های تیره‌تر رایج‌تر است.

چرا زیر چشم سیاه می‌شود؟

ارث

سیاهی دور چشم می‌تواند خانوادگی باشد. هم DermNet و هم Cleveland Clinic ژنتیک را جزو علت‌ها آورده‌اند.

پوست نازک و رگ‌های پیدا

پوست زیر چشم بسیار نازک است. رگ‌ها و عضلهٔ زیر آن از پشت پوست پیدا می‌شوند و رنگ آبی یا بنفش می‌دهند. با بالا رفتن سن این پوست نازک‌تر هم می‌شود.

رنگدانهٔ بیشتر

آفتاب، التهاب پوست و مالیدن یا خاراندن چشم می‌توانند رنگدانهٔ زیر چشم را بیشتر کنند. این نوع معمولاً قهوه‌ای دیده می‌شود.

گودی و سایه

با افزایش سن، چربی و حجم زیر چشم کم می‌شود و یک گودی (به انگلیسی tear trough) شکل می‌گیرد. این گودی سایه می‌اندازد. نور بالای سر، مثل لامپ سقفی، این سایه را پررنگ‌تر نشان می‌دهد.

کم‌خوابی و خستگی

کم‌خوابی سایه و تیرگی را بیشتر به چشم می‌آورد. کم‌آبی بدن هم همین اثر را دارد.

حساسیت فصلی و مالیدن چشم

حساسیت بینی (مثل حساسیت فصلی) جریان خون رگ‌های نزدیک زیر چشم را کند می‌کند و زیر چشم تیره‌تر و پف‌دارتر می‌شود. مالیدن چشم این حالت را بدتر می‌کند.

سیگار و استرس

Cleveland Clinic سیگار و استرس را هم جزو عامل‌ها آورده است.

سیاهی دور چشم من از کدام نوع است؟

تشخیص دقیق با متخصص پوست است. ولی این جدول کمک می‌کند تصویر کلی‌تری داشته باشید:

بسیاری از افراد ترکیبی از چند نوع را با هم دارند.

چه کارهایی کمک می‌کند؟

• خواب کافی: Cleveland Clinic دست‌کم هفت ساعت خواب در شب و برنامهٔ خواب منظم را پیشنهاد می‌کند.
• سر را کمی بالاتر بگذارید: یک بالش اضافه کمک می‌کند مایع زیر چشم جمع نشود و پف کمتر شود.
• کمپرس سرد: به گفتهٔ DermNet، کمپرس سرد هم پف را کم می‌کند و هم رگ‌ها را کمتر پیدا نشان می‌دهد. برای حساسیت، Cleveland Clinic کمپرس سرد پیچیده در یک پارچهٔ نازک را تا ۱۰ دقیقه، چند بار در روز، پیشنهاد می‌کند.
• ضدآفتاب و عینک آفتابی: ضدآفتاب را تا لبهٔ زیر چشم بزنید و بیرون عینک آفتابی بزنید. آفتاب رنگدانه را بیشتر می‌کند.
• چشم را نمالید: مالیدن، هم رنگدانه را بیشتر می‌کند هم به رگ‌های ریز آسیب می‌زند.
• سیگار نکشید.
• کانسیلر: DermNet کانسیلر بازتاب‌دهندهٔ نور (معمولاً با ته‌رنگ زرد یا طلایی) را برای بخش‌های سایه‌دار پیشنهاد می‌کند.

کرم دور چشم چقدر کمک می‌کند؟

کمک کرم دور چشم محدود است. به گفتهٔ DermNet، رنگدانه‌ای که عمیق‌تر در پوست است، به کرم کم جواب می‌دهد. پوست دور چشم هم نازک است و با محصولات قوی زود تحریک می‌شود.

چند ماده در منابع نام برده شده‌اند:

• کافئین: در یک مرور علمی دربارهٔ سیاهی دور چشم، یک کارآزمایی بالینی دوسوکور از کرم کافئین‌دار حمایت کرده است.
• ویتامین C: Cleveland Clinic آن را جزو کرم‌های موضعی برای سیاهی دور چشم آورده است.
• رتینول و رتینوئیدها: همان مرور می‌گوید ممکن است به کلاژن و رنگدانه کمک کنند. پوست دور چشم حساس است، پس با احتیاط استفاده کنید.

هیدروکینون فقط با تجویز پزشک استفاده می‌شود. لایه‌برداری شیمیایی، لیزر، فیلر و جراحی پلک هم کار متخصص است. DermNet هشدار می‌دهد که نتیجهٔ این روش‌ها ممکن است نسبی باشد و روش نادرست حتی سیاهی را بدتر کند.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟

• اگر سیاهی یا ورم فقط زیر یک چشم است
• اگر سیاهی با ورم زیاد همراه است
• اگر چند هفته مانده و بهتر نشده، یا هر سال در یک فصل خاص برمی‌گردد
• اگر نشانه‌های حساسیت فصلی زندگی روزمره را مختل کرده است

جمع‌بندی

سیاهی دور چشم معمولاً ترکیبی از ارث، پوست نازک، رنگدانه و سایه است. خواب منظم، ضدآفتاب و نمالیدن چشم‌ها پایهٔ کار است. اگر پف هم دارید، صفحهٔ پف زیر چشم را ببینید. برای لک‌های تیرهٔ بقیهٔ صورت هم لک‌های تیره را بخوانید.

اگر دنبال کرم دور چشم هستید، کرم دور چشم روز Pi کافئین، نیاسینامید و ویتامین C پایدار دارد.