زبری پوست بدن: آرنج و دانه‌های ریز پشت بازو

زبری آرنج و دانه‌های ریز پشت بازو که با هیچ کرمی صاف نمی‌شوند، مشکلی بسیار رایج است. این زبری معمولاً با یک روتین ساده و صبورانه کمتر دیده می‌شود.

زبری پوست بدن از کجا می‌آید؟

دو علت رایج آن این‌هاست:

1. خشکی پوست. Cleveland Clinic پوست خشک را این‌طور توصیف می‌کند: لکه‌هایی از پوست که زبرند و ممکن است پوسته بدهند. آرنج و پاها جزو جاهایی‌اند که خشکی بیشتر در آن‌ها دیده می‌شود.
2. پوست مرغی. اگر زبری به شکل دانه‌های ریز است، به‌خصوص پشت بازو، احتمالاً پوست مرغی است.

پوست مرغی یعنی چه؟

پوست مرغی (که پزشکان به آن کراتوز پیلاریس یا keratosis pilaris می‌گویند) یعنی دانه‌های ریز و زبری که وقتی سلول‌های مردهٔ پوست دهانهٔ فولیکول مو را می‌گیرند، پیدا می‌شوند. DermNet توضیح می‌دهد کراتین، به‌جای اینکه بریزد، داخل فولیکول جمع می‌شود.

چند نکته از DermNet و انجمن متخصصان پوست آمریکا (AAD):

• بسیار رایج است. DermNet می‌گوید حدود ۴۰ درصد بزرگسالان پوست مرغی دارند.
• بی‌خطر است و واگیر ندارد.
• بیشتر پشت بازو و ران دیده می‌شود، ولی جاهای دیگر هم ممکن است درگیر شوند.
• رنگ آن فرق می‌کند. DermNet می‌گوید روی پوست روشن ممکن است قرمز و روی پوست تیره‌تر قهوه‌ای یا تیره دیده شود.
• ارثی هم هست. به گفتهٔ AAD، سابقهٔ خانوادگی احتمال آن را بیشتر می‌کند و در خانم‌ها کمی شایع‌تر است.
• زمستان بیشتر به چشم می‌آید، احتمالاً به‌خاطر رطوبت کمتر هوا (DermNet).

AAD می‌گوید برای بسیاری از افراد پوست مرغی با گذر زمان کمتر می‌شود، حتی بدون مراقبت خاص. مراقبت روزانه هم فقط کمک می‌کند دانه‌ها کمتر دیده شوند؛ برای همین باید آن را ادامه دهید.

چه کرمی برای زبری پوست بدن مناسب است؟

AAD برای پوست مرغی سه قدم پیشنهاد می‌کند: لایه‌برداری ملایم، یک کرم لایه‌بردار که سلول‌های مرده را نرم می‌کند، و مرطوب‌کننده.

ماده‌هایی که در منابع نام برده شده‌اند

AAD و DermNet این ماده‌ها را برای نرم کردن دانه‌ها و برداشتن سلول‌های مرده نام برده‌اند:

• اوره
• لاکتیک اسید و بقیهٔ AHAها مثل گلیکولیک اسید
• سالیسیلیک اسید
• رتینول

Cleveland Clinic می‌گوید کرم اوره به نرم شدن پوست خشک، زبر یا ضخیم کمک می‌کند. نکته‌های مصرف آن از همین منبع:

• روی پوستی که هنوز نم دارد، مثلاً بعد از دوش، بهتر اثر می‌کند.
• یک لایهٔ نازک کافی است.
• نزدیک چشم و لب نزنید و روی پوست زخمی هم استفاده نکنید.

AAD هشدار می‌دهد که این محصولات را دقیقاً طبق دستور روی بسته بزنید. زیاده‌روی پوست را خام و تحریک‌شده می‌کند. اگر پوست خیلی خشک یا تحریک شد، چند روز آن را کنار بگذارید. رتینوئیدهای قوی‌تر مثل ترتینوئین فقط با تجویز پزشک استفاده می‌شوند.

مرطوب‌کننده

AAD برای پوست مرغی کرم غلیظ بدون روغن یا پماد را به لوسیون ترجیح می‌دهد، ترجیحاً با اوره یا لاکتیک اسید. برای پوست خشک هم AAD پماد و کرم را مؤثرتر از لوسیون می‌داند. ماده‌هایی مثل کره شی، گلیسرین، هیالورونیک اسید و لاکتیک اسید در فهرست AAD برای پوست خشک هستند.

لایه‌برداری بدن را چطور انجام دهیم؟

AAD برای پوست مرغی لایه‌برداری ملایم با لیف، اسفنج یا یک حولهٔ زبر را پیشنهاد می‌کند. ولی تأکید دارد که پوست را نسابید. ساییدن پوست را تحریک می‌کند و پوست مرغی را بدتر می‌کند.

از راهنمای لایه‌برداری AAD:

• با حرکت‌های کوچک و دایره‌ای، حدود ۳۰ ثانیه، و بعد با آب ولرم بشویید.
• با لیف یا اسفنج ضربه‌های کوتاه و سبک بزنید.
• هر چه روش لایه‌برداری قوی‌تر است، کمتر انجامش دهید. لایه‌برداری زیاد پوست را قرمز و تحریک می‌کند.
• اگر پوست شما تیره‌تر است، سراغ لایه‌برداری قوی نروید؛ AAD می‌گوید ممکن است لک تیره بدهد.
• روی زخم باز یا پوست آفتاب‌سوخته لایه‌برداری نکنید.
• اگر هم‌زمان رتینول یا محصولات مشابه می‌زنید، لایه‌برداری ممکن است خشکی را بیشتر کند.
• بلافاصله بعد از آن مرطوب‌کننده بزنید.

بعد از دوش چه کار کنیم؟

زمان زدن مرطوب‌کننده بسیار مهم است. AAD برای پوست مرغی توصیه می‌کند مرطوب‌کننده را تا ۵ دقیقه بعد از دوش روی پوست نم‌دار بزنید، و هر وقت پوست خشک شد، دوباره. به گفتهٔ AAD، این کار را دست‌کم ۲ تا ۳ بار در روز انجام دهید.

خود دوش هم مهم است:

• آب ولرم، نه داغ (AAD، Cleveland Clinic).
• دوش کوتاه. AAD برای پوست خشک ۵ تا ۱۰ دقیقه و برای پوست مرغی حداکثر ۲۰ دقیقه و یک بار در روز را توصیه کرده است.
• شویندهٔ ملایم. AAD می‌گوید صابون جامد ممکن است پوست را خشک کند.
• با حوله پوست را آرام خشک کنید، نه با مالیدن (AAD).

دربارهٔ اثر دوش داغ، مطلب آب داغ و پوست را بخوانید.

چه چیزهای دیگری کمک می‌کند؟

• رطوبت‌ساز: AAD برای پوست خشک و پوست مرغی، وقتی هوا خشک است، رطوبت‌ساز را پیشنهاد می‌کند. دستگاه را مرتب تمیز کنید تا کپک نزند.
• لباس نخی و گشاد: به گفتهٔ AAD، پشم و پلی‌استر ممکن است پوست خشک را تحریک کنند.
• اصلاح و موم: AAD می‌گوید اصلاح با تیغ یا موم ممکن است دانه‌های پوست مرغی را بیشتر کند.
• برنزه‌کنندهٔ مصنوعی نزنید: AAD می‌گوید دانه‌ها را بیشتر به چشم می‌آورد.

برای مراقبت کلی پوست خشک در فصل سرد، خشکی پوست در پاییز و مراقبت پوست خشک را ببینید.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟

• اگر با وجود مراقبت در خانه، زبری یا دانه‌ها بهتر نشدند (AAD)
• اگر خشکی پوست با این نکته‌ها بهتر نمی‌شود؛ AAD می‌گوید خشکی ماندگار گاهی نشانهٔ یک بیماری پوستی یا غیرپوستی است
• اگر خارش، قرمزی یا ظاهر دانه‌ها برای شما آزاردهنده است؛ متخصص پوست گزینه‌هایی دارد که فقط با تجویز پزشک استفاده می‌شوند (AAD)
• اگر بعد از زدن کرم اوره سوزش، خارش، پوسته یا ورم دیدید (Cleveland Clinic)

جمع‌بندی

زبری پوست بدن معمولاً یا خشکی است یا پوست مرغی. پوست را نسابید، ملایم لایه‌برداری کنید، از کرم اوره یا لاکتیک اسید طبق دستور بسته استفاده کنید و بعد از هر دوش ولرم، تا چند دقیقه مرطوب‌کننده بزنید. نتیجه با تداوم می‌آید، نه با یک بار.