فرق آبرسان و مرطوب کننده چیست و کدام لازم است؟

ژل آبرسان، سرم آبرسان، کرم مرطوب‌کننده؛ انتخاب بین این‌ها وقتی سخت می‌شود که فرقشان روشن نباشد. جواب کوتاه این است که این دو رقیب هم نیستند، مکمل هم‌اند.

پوست چطور آب خود را نگه می‌دارد؟

لایهٔ بیرونی پوست مثل یک دیوار عمل می‌کند که آب را داخل نگه می‌دارد. وقتی این دیوار آسیب ببیند یا هوا خشک باشد، آب پوست تبخیر می‌شود و پوست خشک، کشیده و زبر می‌شود. به این هدر رفتن آب از سطح پوست، «از دست رفتن آب از راه پوست» (TEWL) می‌گویند.

محصولات مراقبت پوست از دو راه کمک می‌کنند: آب را به پوست می‌کشند، یا جلوی رفتن آن را می‌گیرند.

مرطوب‌کننده‌ها از چه موادی ساخته می‌شوند؟

متخصصان پوست مواد این محصولات را در سه گروه قرار می‌دهند:

Cleveland Clinic یک نکتهٔ مهم می‌گوید: مواد پوشاننده خودشان آب اضافه نمی‌کنند؛ آبی را که پوست دارد نگه می‌دارند. برای همین با مواد جاذب رطوبت کنار هم کار می‌کنند.

یک مرور علمی هم می‌نویسد ژل نفتی با غلظت دست‌کم ۵ درصد، هدر رفتن آب از پوست را بیش از ۹۸ درصد کم می‌کند.

پس «آبرسان» و «مرطوب‌کننده» چه فرقی دارند؟

در بازار ایران معمولاً به محصولی که بیشتر بر پایهٔ مواد جاذب رطوبت است «آبرسان» می‌گویند، مثل ژل یا سرم هیالورونیک اسید. «مرطوب‌کننده» معمولاً کرمی است که مواد نرم‌کننده و پوشاننده هم دارد.

DermNet و Cleveland Clinic هر دو می‌نویسند بیشتر مرطوب‌کننده‌ها ترکیبی از هر دو نوع ماده‌اند. پس در بسیاری از موارد یک کرم خوب هر دو کار را با هم انجام می‌دهد.

چرا آبرسان به‌تنهایی همیشه کافی نیست؟

یک مرور علمی می‌گوید مواد جاذب رطوبت آب را از لایه‌های زیرین پوست و از هوای مرطوب به لایهٔ بیرونی می‌کشند. اما ممکن است خودشان هدر رفتن آب از پوست را بیشتر کنند. برای همین معمولاً با مواد پوشاننده ترکیب می‌شوند. یعنی اگر فقط سرم آبرسان بزنید و روی آن چیزی نزنید، ممکن است آب جذب‌شده زود از دست برود.

پوست شما کدام را لازم دارد؟

• پوست خشک: به گفتهٔ AAD، پماد و کرم بیشتر از لوسیون رطوبت می‌دهند. دنبال کرمی باشید که هم جاذب رطوبت داشته باشد هم مواد چرب‌تر. صفحهٔ پوست خشک را هم ببینید.
• پوست چرب یا مستعد جوش: AAD تأکید می‌کند پوست چرب هم مرطوب‌کننده لازم دارد. محصول سبک، فاقد روغن و غیرکومدوژنیک انتخاب کنید. Cleveland Clinic و DermNet هر دو هشدار می‌دهند مواد پوشانندهٔ سنگین ممکن است جوش را بدتر کنند.
• پوستی که کشیده و تشنه است اما چرب هم می‌شود: یک آبرسان سبک و بعد یک مرطوب‌کنندهٔ سبک فاقد روغن. صفحهٔ کم‌آبی پوست را هم بخوانید.

چطور بزنیم که بهترین اثر را داشته باشد؟

• روی پوست نم‌دار بزنید. Cleveland Clinic توصیه می‌کند تا ۳ دقیقه بعد از حمام یا شستن صورت بزنید. AAD هم می‌گوید وقتی پوست هنوز نم دارد.
• از سبک به سنگین: اول آبرسان آبکی، بعد کرم. ترتیب کامل را در ترتیب روتین صبح ببینید.
• چند بار در روز، اگر لازم است: به گفتهٔ DermNet، بیشترین اثر مرطوب‌کننده در ۶ ساعت اول است و گاهی دو سه بار زدن در روز لازم است.
• «بدون عطر» انتخاب کنید: AAD توصیه می‌کند دنبال برچسب fragrance-free باشید، نه فقط unscented.

آب خوردن جای آبرسان را می‌گیرد؟

این باور رایج است، اما یک مرور علمی در سال ۲۰۲۳ می‌گوید اثر آب خوردن بر خشکی پوست هنوز محل بحث است. محصول موضعی همچنان قدم اول مراقبت از پوست خشک است. جزئیات را در آب خوردن و پوست بخوانید.