Short Answer
پاسخ کوتاه
پوست با افزایش سن کلاژن، چربی و آب کمتری نگه می‌دارد. در دههٔ ۲۰ نوسازی سلول‌ها کند میشود، در دههٔ ۳۰ و ۴۰ خطهای ریز و لک بیشتر دیده میشوند و از دههٔ ۴۰ پوست خشکتر میشود. پایهٔ مراقبت در همهٔ سن‌ها ضدآفتاب روزانه، شویندهٔ ملایم و مرطوب‌کننده است و رتینول به‌تدریج اضافه میشود.
فهرست مطالب (۸ بخش)
روتینی که در ۲۲ سالگی جواب می‌داد، شاید در ۳۵ سالگی دیگر کافی نباشد. پوست به‌تدریج تغییر میکند و مراقبت از آن هم باید کمی همراهش تغییر کند. با این حال پایهٔ کار در همهٔ سن‌ها یکی است.
پوست با افزایش سن چه تغییری میکند؟
MedlinePlus تغییرهای اصلی پوست با سن را این‌طور خلاصه میکند:
- لایهٔ بیرونی پوست نازک‌تر میشود و پوست کم‌رنگ‌تر و شفاف‌تر به نظر می‌رسد.
- استحکام و کشسانی پوست کم میشود.
- غده‌های چربی، چربی کمتری می‌سازند. در خانم‌ها این کاهش بعد از یائسگی به‌تدریج اتفاق می‌افتد و ممکن است پوست خشک و خارش‌دار شود.
- لایهٔ چربی زیر پوست نازک‌تر میشود.
پیری پوست دو نوع دارد. Cleveland Clinic پیری طبیعی را اجتناب‌ناپذیر می‌داند، اما پیری ناشی از آفتاب (photoaging، یعنی پیری زودرس پوست بهخاطر اشعهٔ UVA و UVB) را از آن جدا میکند. MedlinePlus آفتاب را بزرگ‌ترین عامل منفرد پیری پوست می‌داند. یعنی بخش بزرگی از این تغییرها در اختیار خود شماست.
در هر دهه چه چیزی بیشتر تغییر میکند؟
| دهه | چه تغییری بیشتر دیده میشود | تمرکز مراقبت |
|---|---|---|
| ۲۰ | کند شدن نوسازی سلول‌ها، جوش، شروع آسیب آفتاب که بعداً دیده میشود | ضدآفتاب، شویندهٔ ملایم، شروع آرام مواد مؤثر |
| ۳۰ | خطهای ریز، به‌خصوص گوشهٔ چشم؛ لک‌های آفتابی | ضدآفتاب، رتینول، ویتامین C |
| ۴۰ | خشکی بیشتر، کاهش چربی پوست، شروع پوست چین‌خورده و نازک | مرطوبکنندهٔ غنی‌تر، شویندهٔ ملایم به‌جای صابون |
| ۵۰ | خشکی و نازکی بیشتر، حساس‌تر شدن پوست، لک‌های سنی | مرطوب‌کننده، ضدآفتاب، معاینهٔ پوست |
در دههٔ ۲۰ چه چیزی مهم است؟
به گفتهٔ انجمن متخصصان پوست آمریکا (AAD) در دههٔ ۲۰ سرعت نوسازی سلول‌های پوست کم‌کم کند میشود. نگرانی‌ها هم متفاوت است: یکی درگیر جوش است، یکی خط ریز، یکی لک. Cleveland Clinic میگوید نشانه‌های آسیب آفتاب معمولاً از نوجوانی تا اوایل دههٔ ۲۰ شروع میشوند و آسیبی که اکنون دیده نمی‌شود، بعداً خود را نشان میدهد.
توصیه‌های AAD برای این دهه:
- ضدآفتاب طیف وسیع، مقاوم به آب و با SPF ۳۰ یا بیشتر را هر روز بزنید، حتی برای مسیرهای کوتاه.
- صورت را روزی دو بار، صبح و شب، و بعد از عرق کردن بشویید.
- آرایش را پیش از خواب پاک کنید.
- اسکراب و لایه‌بردار را زیاد استفاده نکنید، چون سد پوست آسیب می‌بیند.
- از برنزه کردن با دستگاه کاملاً دوری کنید.
- به هر محصول دست‌کم ۳۰ روز فرصت بدهید و هر چه پوست را تحریک کرد کنار بگذارید.
رتینول، که یکی از رتینوئیدهاست، به گفتهٔ AAD به یکدستی رنگ، لک و بافت پوست کمک میکند. برای جوش هم رتینوئیدهایی مثل ترتینوئین فقط با تجویز پزشک استفاده میشوند.
پوست در ۳۰ سالگی: اولین خطها
Cleveland Clinic میگوید در دههٔ ۳۰ و ۴۰، با کم شدن کشسانی پوست، خطها بیشتر دیده میشوند: روی پیشانی، بین ابروها، شقیقه‌ها، بالای گونه و دور دهان. اولین خطهای گوشهٔ چشم هم معمولاً در دههٔ ۳۰ پیدا میشوند. خط‌هایی که از جای بالش روی صورت می‌ماند هم در این سن‌ها بیشتر به چشم می‌آید.
چه چیزی کمک میکند:
- ضدآفتاب هر روز: هنوز مهم‌ترین قدم است. مقدار درست آن را در چقدر ضدآفتاب بزنم ببینید.
- رتینول: Cleveland Clinic پیشنهاد میکند اول روی یک قسمت کوچک آزمایش کنید، بعد شب‌ها به اندازهٔ یک نخود و در دو هفتهٔ اول یک شب در میان بزنید. رتینول پوست را به آفتاب حساس‌تر میکند. نتیجهٔ آن روی چروک معمولاً چند ماه طول می‌کشد.
- ویتامین C: Cleveland Clinic سرم ویتامین C را در روتین صبح، پیش از مرطوب‌کننده و ضدآفتاب، آورده است. AAD هم توصیه میکند ویتامین C را صبح بعد از شستن صورت و پیش از ضدآفتاب بزنید.
- یک نگرانی در هر زمان: به گفتهٔ AAD چند محصول ضدپیری با هم پوست را تحریک میکند. اول روی مهم‌ترین نگرانی خود تمرکز کنید.
جوش هم ممکن است هنوز باشد. AAD میگوید بعضی افراد تا دههٔ ۳۰، ۴۰ و حتی ۵۰ جوش می‌زنند و این در خانم‌ها شایع‌تر است. برچسب «غیرکومدوژنیک»، «فاقد روغن» یا «منافذ را نمی‌بندد» را روی شوینده، مرطوب‌کننده و ضدآفتاب خود بررسی کنید.
در دههٔ ۴۰ چرا پوست خشکتر میشود؟
به گفتهٔ Cleveland Clinic بعد از دههٔ ۴۰ پوست چربی کمتری میسازد؛ همان چربی‌ای که مثل سپر جلوی عوامل محرک را می‌گیرد. پوست چین‌خورده و نازک (crepey) هم معمولاً در دههٔ ۴۰ شروع میشود و این منبع علت اصلی آن را آسیب آفتاب می‌داند.
توصیه‌های AAD برای دهه‌های ۴۰ و ۵۰:
- صورت را روزی دو بار با آب ولرم و شویندهٔ ملایم بشویید، نه صابون، و پوست را نسابید.
- هر روز مرطوبکنندهٔ صورت، مرطوبکنندهٔ بدن و بالم لب بزنید.
- ضدآفتاب طیف وسیع با SPF ۳۰ یا بیشتر را روی همهٔ پوستی که لباس نمی‌پوشاند بزنید.
- عینک آفتابی خطهای ریز دور چشم را کمتر میکند.
- دستکش بپوشید تا نشانه‌های پیری دست، مثل لک‌های سنی، کمتر شوند.
- سیگار نکشید؛ سیگار پوست را کدر، خشک و شل میکند.
- خواب کافی داشته باشید.
Cleveland Clinic برای پوست چین‌خورده، مرطوب‌کننده‌های حاوی هیالورونیک اسید یا هیدروکسی‌اسیدها و همچنین کرم رتینول را نام برده است. اگر پوست شما خیلی خشک شده، صفحهٔ پوست خشک را هم ببینید.
بعد از ۵۰ سالگی پوست چه فرقی میکند؟
به گفتهٔ AAD در دوران یائسگی پوست آب کمتری نگه می‌دارد و ممکن است خیلی خشک شود. پوست نازک‌تر میشود و راحت‌تر کبود میشود. کلاژن اول سریع و بعد آهسته‌تر کم میشود و پوست سفتی خود را از دست میدهد. همین منبع میگوید حدود ۵۰ سالگی pH پوست تغییر میکند و احتمال قرمزی، راش (بثورات پوستی) و تحریک پوست بیشتر میشود.
مراقبت پیشنهادی AAD در این دوره:
- شویندهٔ ملایم به‌جای صابون.
- مرطوب‌کننده بعد از حمام و هر وقت پوست خشک است؛ محصولات حاوی هیالورونیک اسید یا گلیسرین کمک می‌کنند و بدون عطر بودن تحریک را کمتر میکند.
- ضدآفتاب SPF ۳۰ یا بیشتر، هر روز، حتی در زمستان.
- پیش از لایه‌برداری خانگی با متخصص پوست مشورت کنید، چون پوست نازک‌تر آسیب‌پذیرتر است.
لک تازه را جدی بگیرید
AAD میگوید در این سن‌ها لک‌های سنی و تیرگی روی صورت، دست، گردن، بازو و سینه بیشتر میشود. سرطان پوست هم گاهی شبیه لک سنی دیده میشود. برای همین پیش از خرید هر محصولی برای لک، از متخصص پوست بخواهید پوست شما را معاینه کند. صفحهٔ لک‌های تیره را هم ببینید.
چه چیزی در همهٔ سن‌ها ثابت است؟
AAD ضدآفتاب و مرطوب‌کننده را مؤثرترین محصولات ضدپیری می‌داند. Cleveland Clinic هم یک روتین سادهٔ ضدپیری پیشنهاد میکند:
| زمان | قدم‌ها |
|---|---|
| صبح | شویندهٔ ملایم، سرم ویتامین C، مرطوب‌کننده، ضدآفتاب |
| شب | شویندهٔ ملایم، رتینول، مرطوب‌کننده |
چند نکتهٔ مشترک:
- محصول جدید را یکی‌یکی اضافه کنید. Cleveland Clinic برای قضاوت دربارهٔ نتیجهٔ محصولات ضدپیری حدود سه ماه وقت پیشنهاد میکند.
- یک مادهٔ مؤثر را در چند محصول تکرار نکنید.
- محصول گران‌تر لزوماً بهتر نیست؛ به گفتهٔ AAD محصول مؤثر در همهٔ قیمت‌ها پیدا میشود.
- Cleveland Clinic میگوید برای شروع محافظت از آفتاب هیچوقت دیر نیست.
برای روتین کامل، راهنمای روتین ضدپیری و صفحهٔ خطوط ریز را ببینید.
جمع‌بندی
پوست در هر دهه کمی تغییر میکند: در ۲۰ سالگی پایه‌ها ساخته میشوند، در ۳۰ اولین خطها و لک‌ها می‌آیند، در ۴۰ خشکی بیشتر میشود و در ۵۰ پوست نازک‌تر و حساس‌تر است. اما ستون اصلی مراقبت ثابت است: ضدآفتاب هر روز، شویندهٔ ملایم و مرطوب‌کننده. بقیه را آرام و یکی‌یکی اضافه کنید.
From Pi
محصولات Pi که به این موضوع می‌خورند
این‌ها با توصیه‌های همین مطلب جورند؛ اگر خواستید از امروز شروع کنید:
Questions
پرسش‌های متداول
از چند سالگی باید مراقبت ضدپیری را شروع کرد؟
برای شروع مراقبت ضدپیری، به گفتهٔ Cleveland Clinic، هیچوقت زود یا دیر نیست و شروع زودتر، پیش از دیده شدن نشانهها، بهتر است. پایهٔ آن هم در هر سنی ضدآفتاب روزانه است.
پوست در ۳۰ سالگی چه فرقی با ۲۰ سالگی دارد؟
پوست در دههٔ ۳۰ و ۴۰، به گفتهٔ Cleveland Clinic، بهخاطر کم شدن کشسانی خطها را بیشتر نشان میدهد. اولین خطهای گوشهٔ چشم هم معمولاً در دههٔ ۳۰ پیدا میشوند.
چرا پوست بعد از ۴۰ سالگی خشکتر میشود؟
پوست بعد از دههٔ ۴۰ چربی کمتری میسازد؛ این را Cleveland Clinic میگوید. انجمن متخصصان پوست آمریکا هم میگوید پوست با افزایش سن خشکتر میشود و مرطوبکنندهٔ روزانه کمک میکند آب در پوست بماند.
در بزرگسالی هم ممکن است جوش بزنیم؟
بله، در بزرگسالی هم ممکن است جوش بزنید؛ انجمن متخصصان پوست آمریکا میگوید بعضی افراد تا دههٔ ۳۰، ۴۰ و حتی ۵۰ جوش می‌زنند و این در خانم‌ها شایع‌تر است. محصولات غیرکومدوژنیک و فاقد روغن کمتر منافذ را می‌بندند.
نتیجهٔ رتینول چه زمانی معلوم میشود؟
نتیجهٔ رتینول روی چروک، به گفتهٔ Cleveland Clinic، معمولاً چند ماه طول می‌کشد و این مرکز در راهنمای ضدپیری خود حدود سه ماه را برای قضاوت دربارهٔ نتیجه گفته است. در اوایل ممکن است پوست کمی بدتر به نظر برسد.
منابع علمی این مطلب (۱۲)
- Dermatologist-recommended skin care for your 20sAmerican Academy of Dermatology (AAD)
- Skin care in your 40s and 50sAmerican Academy of Dermatology (AAD)
- Caring for your skin in menopauseAmerican Academy of Dermatology (AAD)
- Adult acneAmerican Academy of Dermatology (AAD)
- How to select anti-aging skin care productsAmerican Academy of Dermatology (AAD)
- What You Need to Know About Aging SkinCleveland Clinic
- Anti-Aging Skin Care: Ingredients and RoutineCleveland Clinic
- Have Crepey Skin? Here's How To Fix ItCleveland Clinic
- Sun-Damaged Skin: Photoaging, Signs, Causes & TreatmentCleveland Clinic
- Crow's Feet: What It Is, Botox, Treatment & PreventionCleveland Clinic
- RetinolCleveland Clinic
- Aging changes in skinMedlinePlus (U.S. National Library of Medicine)
- نویسنده
- تحریریهٔ مجلهٔ سلامت Pi
- انتشار
- ۱۵ آبان ۱۴۰۵
- به‌روزرسانی
- ۱۵ آبان ۱۴۰۵
این مطلب برای آگاهی است و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.
