تمدید ضد آفتاب: با SPF بالا هم لازم است؟

منطق این باور ساده به نظر می‌رسد: SPF ۵۰ از SPF ۳۰ بیشتر است، پس لابد بیشتر هم دوام می‌آورد. بر همین اساس بسیاری صبح یک بار ضدآفتاب می‌زنند و تا شب به آن تکیه می‌کنند. اما SPF چنین چیزی نمی‌گوید.

SPF دقیقاً چه چیزی را نشان می‌دهد؟

SPF یعنی «ضریب محافظت در برابر آفتاب». بنیاد سرطان پوست توضیح می‌دهد این عدد نشان می‌دهد پوست با ضدآفتاب در مقایسه با پوست بی‌ضدآفتاب، چقدر پرتو UV بیشتری تحمل می‌کند تا قرمز شود. FDA تأکید می‌کند SPF به «مقدار» تابش آفتاب ربط دارد، نه مستقیم به «مدت» زیر آفتاب بودن.

پس SPF بالاتر یعنی محافظت قوی‌تر در همان مدتی که ضدآفتاب روی پوست است، نه مدت طولانی‌تر. Cleveland Clinic هم همین را می‌گوید: SPF بالاتر تا وقتی روی پوست است محافظت بیشتری می‌دهد، اما بیشتر روی پوست نمی‌ماند.

فرق SPF ۳۰ و ۵۰ چقدر است؟

این عددها از بنیاد سرطان پوست است. AAD هم می‌نویسد SPFهای بالاتر کمی بیشتر از UVB را می‌گیرند، اما هیچ ضدآفتابی همهٔ پرتو UVB را نمی‌گیرد.

با این حال SPF بالا بی‌فایده نیست. بنیاد سرطان پوست برای کار یا ماندن طولانی در فضای باز، ضدآفتاب مقاوم در برابر آب با SPF ۵۰ یا بیشتر را پیشنهاد می‌کند. برای استفادهٔ روزانه، SPF ۳۰ یا بیشتر کافی است. فقط SPF بالا جای تمدید را نمی‌گیرد.

چرا ضدآفتاب باید تمدید شود؟

Cleveland Clinic چند دلیل ساده می‌آورد:

• محافظت ضدآفتاب همیشگی نیست.
• عرق کردن، ضدآفتاب روی پوست را رقیق می‌کند.
• شنا ضدآفتاب را ضعیف می‌کند و بالاخره می‌شوید.
• خشک کردن با حوله هم ضدآفتاب را پاک می‌کند.

بنیاد سرطان پوست هم می‌نویسد ضدآفتاب‌ها با گذشت زمان، حتی با SPF بالا، اثرشان کم می‌شود. به همین دلیل تأکید می‌کند: با هر SPF، تمدید هر دو ساعت کلید کار است.

هر چند وقت یک بار تمدید کنیم؟

AAD، FDA و بنیاد سرطان پوست هر سه تمدید حدود هر دو ساعت، و بعد از شنا یا عرق کردن، را توصیه می‌کنند. برای ماندن در خانه و روزهای ابری، ضد آفتاب در خانه و روز ابری را بخوانید.

ضدآفتاب «ضدآب» چطور؟

FDA صریح می‌گوید ضدآفتاب کاملاً ضدآب وجود ندارد و همهٔ ضدآفتاب‌ها بالاخره شسته می‌شوند. برچسب «مقاوم در برابر آب» (Water resistant) باید بگوید ضدآفتاب موقع شنا یا عرق کردن ۴۰ دقیقه یا ۸۰ دقیقه مؤثر می‌ماند.

بعد از این زمان، یا زودتر اگر با حوله خشک شده‌اید، دوباره بزنید. Cleveland Clinic هم می‌نویسد این برچسب‌ها ممکن است کمی دوام را بیشتر کنند، اما انتظار دو ساعت کامل را نداشته باشید.

مقدار ضدآفتاب چه ربطی دارد؟

عدد SPF روی برچسب با مقدار مشخصی ضدآفتاب در آزمایشگاه به دست می‌آید. یک مقالهٔ مروری نشان داده افراد در واقعیت خیلی کمتر از آن مقدار می‌زنند و همین محافظت را به‌طور قابل‌توجهی کم می‌کند. بنیاد سرطان پوست هم می‌نویسد بیشتر افراد کمتر از نصف مقدار لازم را می‌زنند.

همان مقاله می‌گوید تمدید زودهنگام یا SPF خیلی بالا می‌تواند بخشی از این کمبود را جبران کند. یعنی SPF بالا برای کسی که کم می‌زند کمک‌کننده است، اما جای مقدار کافی و تمدید را نمی‌گیرد. مقدار درست را در چقدر ضدآفتاب بزنم ببینید.

با آرایش چطور تمدید کنیم؟

اول، لایهٔ اصلی را درست بزنید: ضدآفتاب قبل از آرایش. یک متخصص پوست در بنیاد سرطان پوست می‌گوید بیشتر محصولات آرایشی محافظت کافی در برابر UVA ندارند، پس روی SPF کرم‌پودر حساب نکنید. ترتیب درست لایه‌ها را در ترتیب روتین صبح ببینید.

برای تمدید روی آرایش:

• پودر ضدآفتاب: همان متخصص پیشنهاد می‌کند برای تمدید در طول روز، پودر ضدآفتاب روی کرم‌پودر بزنید.
• فقط برای تمدید: به گفتهٔ Cleveland Clinic، پودر ضدآفتاب به اندازهٔ کرم و لوسیون محافظت نمی‌کند و جای ضدآفتاب اصلی را نمی‌گیرد. برای اثر کافی باید لایهٔ نسبتاً ضخیمی زد و راحت هم پاک می‌شود.
• طیف وسیع و SPF ۳۰: پودر ضدآفتاب هم باید طیف وسیع و دست‌کم SPF ۳۰ باشد (Cleveland Clinic).

یک روتین ساده چطور است؟

1. صبح ضدآفتاب طیف وسیع با SPF ۳۰ یا بیشتر را به اندازهٔ کافی بزنید.
2. اگر بیرون می‌روید، حدود هر دو ساعت تمدید کنید.
3. بعد از شنا، عرق زیاد یا خشک کردن با حوله، دوباره بزنید.
4. اگر آرایش دارید، برای تمدید از پودر ضدآفتاب کمک بگیرید.
5. اگر لک دارید، تمدید مرتب مهم‌تر است؛ صفحهٔ لک‌های تیره را ببینید.

جمع‌بندی

SPF بالاتر یعنی محافظت کمی قوی‌تر، نه طولانی‌تر. هر ضدآفتابی با گذشت زمان، عرق، آب و حوله کم می‌شود. پس با SPF ۳۰ یا ۵۰، هر دو ساعت بیرون از خانه و بعد از شنا و عرق تمدید کنید. اگر دنبال ضدآفتاب معدنی هستید، دربارهٔ تیتانیوم دی‌اکساید هم بخوانید.