Short Answer
پاسخ کوتاه
آب خوردن بیشتر تا حدی به رطوبت پوست کمک میکند، اما شواهد آن محدود است. یک مرور سیستماتیک در سال ۲۰۱۸ نشان داد آب بیشتر ممکن است رطوبت لایهٔ بیرونی پوست را کمی بیشتر کند، بهخصوص در کسانی که پیشتر کم آب مینوشیدند. کیفیت پژوهشها ضعیف بود. در یک پژوهش، مرطوبکننده اثر بیشتری از آب اضافه داشت.
حکم: تا حدی درست است؛ اما شواهد آن محدود است.
فهرست مطالب (۶ بخش)
توصیهٔ «روزی هشت لیوان آب بخورید تا پوستتان شفاف شود» بسیار رایج است. آب کافی برای بدن لازم است. اما اینکه آب بیشتر مستقیماً پوست خشک را مرطوب کند، کمتر از آنچه تصور میشود ثابت شده است.
پژوهشها دقیقاً چه میگویند؟
مرور سیستماتیک ۲۰۱۸
مرور سیستماتیک یعنی پژوهشگران همهٔ پژوهشهای منتشرشده دربارهٔ یک سؤال را پیدا و با هم ارزیابی میکنند. در این مرور، از ۲۱۶ مورد فقط ۶ پژوهش روی بزرگسالان سالم شرایط لازم را داشتند. نتیجهها:
- شواهد از نظر تعداد و کیفیت پژوهش «ضعیف» بود.
- بعد از آب بیشتر، رطوبت لایهٔ شاخی (بیرونیترین لایهٔ پوست) و لایههای عمیقتر کمی بیشتر شد، بهخصوص در کسانی که قبلاً کم آب میخوردند.
- نشانههای خشکی و زبری پوست کمتر شد و کشسانی پوست کمی بیشتر.
- رابطهٔ آب با از دست رفتن آب از سطح پوست، چربی پوست و pH پوست روشن نبود.
نویسندگان گفتند معلوم نیست این اثر احتمالی چطور اتفاق میافتد و در سالمندان هم دیده میشود یا نه. هنوز پژوهش بیشتری لازم است تا روشن شود آب بیشتر واقعاً نشانههای پوست خشک را کم میکند یا نه.
پژوهش روی ۴۹ زن جوان (۲۰۱۵)
در این پژوهش، زنان سالم یک ماه آب بیشتری به رژیم روزانهٔ خود اضافه کردند. رطوبت سطحی و عمقی پوست بیشتر شد و این اثر در کسانی که قبلاً کمتر آب میخوردند بیشتر بود. نمونه کوچک بود و فقط زنان جوان سالم را شامل میشد.
پژوهش آب در برابر مرطوبکننده (۲۰۲۴)
در یک پژوهش ۴ هفتهای روی ۴۳ زن سالم، چند گروه آب اضافه، مرطوبکننده، هر دو یا هیچکدام را گرفتند. نتیجهٔ نویسندگان: میزان آب خوردن ممکن است با عملکرد بهتر سد پوست مرتبط باشد، اما مرطوبکننده اثر بیشتری از آب اضافه روی رطوبت پوست داشت.
متخصصان چه میگویند؟
| منبع | نظر |
|---|---|
| DermNet | نوشیدن آب کافی را در کنار آب ولرم، حمام کمتر و مرطوبکننده، جزو راههای پیشگیری از پوست خشک آورده است |
| Cleveland Clinic (یک متخصص پوست) | آب کافی را به اندازهٔ مرطوب کردن پوست از بیرون مهم میداند |
| AAD | در صفحهٔ پوست خشک، علتها را هوای خشک، گرمایش داخل خانه، بعضی داروها، سن و بعضی بیماریها آورده و حرفی از آب خوردن نزده است |
یعنی نظر متخصصان دربارهٔ اهمیت آب یکسان نیست. پژوهشهای کنترلشده هم هنوز کماند. منصفانهترین جمعبندی این است: آب کافی بنوشید، اما از آن انتظار نداشته باشید جای مراقبت موضعی را بگیرد.
چرا آب خوردن جای مرطوبکننده را نمیگیرد؟
به گفتهٔ DermNet، پوست خشک به خاطر ضعف در «سد» پوست و کم شدن چربیهای لایهٔ بیرونی پوست به وجود میآید. عوامل بیرونی مثل هوای خشک، کولر زیاد، گرمای مستقیم بخاری، حمام زیاد و صابون هم نقش دارند. مرطوبکننده مستقیماً روی همین لایهٔ بیرونی کار میکند.
فرق «آبرسانی» و «مرطوب کردن» را در مقالهٔ فرق آبرسان و مرطوبکننده توضیح دادهایم. مثلاً هیالورونیک اسید یک مادهٔ آبرسان موضعی است. اگر پوست شما کشیده است اما چرب هم میشود، صفحهٔ کمآبی پوست را ببینید.
پس چقدر آب بخوریم؟
- راهنمای کلی: NHS پیشنهاد میکند روزانه ۶ تا ۸ لیوان مایعات بنوشید و تأکید میکند این فقط یک راهنماست.
- چه چیزهایی حساب میشوند: به گفتهٔ NHS، آب، شیر کمچرب و نوشیدنیهای کمقند، از جمله چای و قهوه. بخشی از مایعات هم از غذا میآید.
- چه زمانی بیشتر لازم است: طبق NHS، در هوای گرم، فعالیت بدنی طولانی یا هنگام بیماری ممکن است مایعات بیشتری لازم داشته باشید.
- یک نشانهٔ ساده: Cleveland Clinic مینویسد ادرار روشن، شفاف یا کاهیرنگ نشان میدهد آب بدن کافی است و ادرار تیره یعنی آب بیشتری لازم دارید.
برای پوست خشک، قدمهای اصلی همچنان مراقبت موضعیاند. راهنمای مراقبت پوست خشک در پاییز، صفحهٔ پوست خشک و مقالهٔ آب داغ و پوست جزئیات آن را دارند.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
- اگر خشکی پوست با مراقبت درست ادامه پیدا کرد یا بدتر شد؛ به گفتهٔ AAD در این حالت ممکن است علت چیزی غیر از هوای خشک باشد
- اگر نشانههای کمآبی بدن مثل سرگیجه، خستگی شدید، دهان خشک یا ادرار تیره دارید
جمعبندی
آب کافی برای بدن لازم است و شاید کمی هم به رطوبت پوست کمک کند، بهخصوص اگر معمولاً کم آب مینوشید. اما پژوهشها کم و ضعیفاند و در مقایسهٔ مستقیم، مرطوبکننده اثر بیشتری داشته است. پس هم آب کافی بنوشید، هم مرطوبکننده را کنار نگذارید.
From Pi
محصولات Pi که به این موضوع میخورند
اینها با توصیههای همین مطلب جورند؛ اگر خواستید از امروز شروع کنید:
Questions
پرسشهای متداول
برای پوست روزی چند لیوان آب بخوریم؟
برای پوست عدد خاصی از آب ثابت نشده است. NHS بهعنوان راهنمای کلی ۶ تا ۸ لیوان مایعات در روز را پیشنهاد میکند و میگوید در هوای گرم، فعالیت بدنی طولانی یا بیماری ممکن است بیشتر لازم باشد.
چای و قهوه هم جزو آب حساب میشوند؟
چای و قهوه هم جزو مایعات روزانه حساب میشوند؛ به گفتهٔ NHS آب، شیر کمچرب و نوشیدنیهای کمقند همه در این شمار هستند. بخشی از مایعات هم از غذا میآید.
از کجا بفهمیم به اندازهٔ کافی آب میخوریم؟
رنگ ادرار راهنمای خوبی برای کافی بودن آب بدن است (Cleveland Clinic). اگر روشن، شفاف یا کاهیرنگ است، احتمالاً آب کافی میخورید؛ اگر تیره است، به آب بیشتری نیاز دارید.
اگر آب زیاد بخوریم، دیگر مرطوبکننده لازم نیست؟
آب زیاد جای مرطوبکننده را نمیگیرد. در یک پژوهش روی زنان سالم، مرطوبکننده بیشتر از آب اضافه رطوبت پوست را بالا برد. برای پوست خشک، محصول موضعی همچنان قدم اصلی است.
منابع علمی این مطلب (۸)
- Dry skinDermNet
- Dry skin: OverviewAmerican Academy of Dermatology (AAD)
- Water, drinks and your healthNHS
- DehydrationCleveland Clinic
- Dry Skin in Winter: 9 Tips To Keep HydratedCleveland Clinic
- Does dietary fluid intake affect skin hydration in healthy humans? A systematic literature review (Akdeniz M, et al. Skin Res Technol 2018;24(3):459-465)DOI 10.1111/srt.12454
- Dietary water affects human skin hydration and biomechanics (Palma L, et al. Clin Cosmet Investig Dermatol 2015;8:413-421)DOI 10.2147/CCID.S86822
- Effect of Amount of Daily Water Intake and Use of Moisturizer on Skin Barrier Function in Healthy Female Participants (Seol JE, et al. Ann Dermatol 2024;36(3):145-150)DOI 10.5021/ad.23.067
- نویسنده
- تحریریهٔ مجلهٔ سلامت Pi
- انتشار
- ۱۵ آبان ۱۴۰۵
- بهروزرسانی
- ۱۵ آبان ۱۴۰۵
این مطلب برای آگاهی است و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمیگیرد.





