آبلیمو برای لک صورت؛ چرا ایدهٔ خوبی نیست

آبلیمو در بسیاری از دستورهای خانگی برای روشن کردن لک آمده است. طبیعی است، ارزان است و در هر آشپزخانه‌ای پیدا می‌شود. اما متخصصان پوست این روش را پیشنهاد نمی‌کنند، و دلیل محکمی دارند.

آبلیمو و آفتاب با پوست چه می‌کنند؟

لیمو و بقیهٔ مرکبات ماده‌ای به اسم فوروکومارین (furocoumarin) دارند. فوروکومارین به‌تنهایی مشکلی ایجاد نمی‌کند. اما وقتی روی پوست باشد و پوست زیر آفتاب برود، پرتو UVA با این ماده واکنش می‌دهد و به سلول‌های پوست آسیب می‌زند.

اسم علمی این واکنش «فیتوفوتودرماتیت» است، یعنی التهاب پوست از ترکیب یک گیاه و نور. به گفتهٔ DermNet، این واکنش حساسیت (آلرژی) نیست و می‌تواند برای هر کسی پیش بیاید. Cleveland Clinic می‌نویسد این واکنش ظاهری شبیه سوختگی دارد.

یک مقالهٔ علمی لیموترش، لایم و گریپ‌فروت را جزو مرکبات عامل این واکنش آورده است.

این واکنش چه شکلی است؟

طبق DermNet و Cleveland Clinic:

• ۲۴ تا ۴۸ ساعت بعد از آفتاب، پوست قرمز و ملتهب می‌شود.
• ممکن است تاول بزند.
• لک‌ها اغلب شکل قطره یا خط دارند، همان شکلی که آبلیمو روی پوست چکیده یا مالیده شده است.
• در بعضی افراد، مخصوصاً در پوست‌های تیره‌تر، ممکن است بدون قرمزی قبلی فقط لک قهوه‌ای ظاهر شود.

چرا برای لک نتیجهٔ برعکس دارد؟

هدف از آبلیمو روشن کردن لک بود. اما:

Cleveland Clinic می‌نویسد پوست معمولاً ظرف ۲ تا ۴ هفته ترمیم می‌شود، اما تغییر رنگ ممکن است چند ماه بماند. DermNet می‌گوید این لک‌ها گاهی تا چند سال هم می‌مانند و در پوست‌های تیره‌تر پررنگ‌ترند.

یک متخصص تغذیه در Cleveland Clinic هم می‌گوید زدن آبلیمو روی پوست ممکن است باعث سوزش، تحریک و ناهمرنگی پوست شود. AAD هم یک قاعدهٔ ساده دارد: هر محصولی که موقع زدن پوست را سوزاند، کنار بگذارید.

«طبیعی» همیشه یعنی «بی‌خطر» نیست. در این باره کرم طبیعی یعنی چی را بخوانید.

به‌جای آبلیمو چه چیزی کمک می‌کند؟

انجمن متخصصان پوست آمریکا (AAD) برای لک‌های تیره این مسیر را پیشنهاد می‌کند:

1. اول علت را پیدا کنید. جوش، محصول تحریک‌کننده، یا آفتاب.
2. ضدآفتاب هر روز. طیف وسیع، SPF ۳۰ یا بیشتر، هر دو ساعت و بعد از شنا یا عرق کردن تمدید کنید. برای پوست‌های تیره‌تر ضدآفتاب رنگی با آیرون اکساید (iron oxide). مقدار درست را در چقدر ضدآفتاب بزنم ببینید.
3. محصولات ساخته‌شده برای لک. AAD از ویتامین C، آزلائیک اسید، گلیکولیک اسید، کوجیک اسید و رتینوئیدها نام برده است (رتینوئید نسخه‌ای فقط با تجویز پزشک). Cleveland Clinic هم می‌گوید برای ویتامین C، محصولاتی که مخصوص پوست ساخته شده‌اند امن‌ترند. بیشتر بخوانید: ویتامین C.
4. ملایم بمانید. به گفتهٔ AAD، در پوست‌های تیره‌تر، لایه‌برداری شیمیایی یا مکانیکی قوی ممکن است لک را بیشتر کند.
5. صبر کنید. AAD می‌نویسد لکی که چند درجه از رنگ پوست تیره‌تر است، معمولاً طی ۶ تا ۱۲ ماه کم‌رنگ می‌شود.

اگر پوست با لیمو تماس داشت، چه کنید؟

• دست و پوست را زود با آب و صابون بشویید. Cleveland Clinic این را بعد از کار با مرکبات توصیه می‌کند.
• اگر نمی‌توانید بشویید، آن ناحیه را با لباس بپوشانید یا ضدآفتاب بزنید.
• لک باقی‌مانده را از آفتاب دور نگه دارید، چون دوباره تیره‌تر می‌شود.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟

• اگر بعد از تماس با لیمو و آفتاب، تاول یا سوزش شدید دارید
• اگر ناحیهٔ بزرگی از پوست قرمز و دردناک شده است
• اگر لک بعد از چند ماه کم‌رنگ نشده است

جمع‌بندی

آبلیمو با آفتاب می‌تواند پوست را بسوزاند و لک تازه بگذارد. برای لک، ضدآفتاب روزانه و محصولات ساخته‌شده برای پوست مسیر امن‌ترند. صفحهٔ لک‌های تیره را برای روتین کامل ببینید.