ویتامین سی یا نیاسینامید: کدام برای شما بهتر است؟

ویتامین C و نیاسینامید دو تا از شناخته‌شده‌ترین سرم‌های این روزها هستند، اما رقیب هم نیستند. هر کدام کار خودش را می‌کند و انتخاب بین آن‌ها به هدف شما بستگی دارد.

ویتامین C روی پوست چه می‌کند؟

ویتامین C یعنی اسید اسکوربیک، یکی از آنتی‌اکسیدان‌های مهم پوست. یک مرور علمی می‌گوید ویتامین C موضعی به ساخت کلاژن کمک می‌کند، تولید ملانین را کم می‌کند و با ویتامین E در محافظت از پوست در برابر آسیب نور خورشید همکاری دارد.

• لک: انجمن متخصصان پوست آمریکا (AAD) ویتامین C را جزو ماده‌هایی می‌داند که می‌توانند به کم‌رنگ‌تر شدن لک‌های تیره کمک کنند. Cleveland Clinic البته می‌گوید اثرش روی لک ظاهراً موقتی است.
• کنار ضدآفتاب: به گفتهٔ Cleveland Clinic، ویتامین C در برابر بخشی از نور خورشید که از ضدآفتاب رد می‌شود هم کمک‌کننده است. ولی جای ضدآفتاب را نمی‌گیرد.
• صبر لازم است: طبق Cleveland Clinic، حدود سه ماه طول می‌کشد تا اثرش واقعاً دیده شود.

یک نکتهٔ مهم: همان مرور علمی می‌گوید مطالعه‌های بالینی روی فرمول‌های موضعی ویتامین C هنوز محدودند. مرور دیگری هم می‌گوید اثر ویتامین C موضعی به فرمول محصول بستگی زیادی دارد.

نیاسینامید روی پوست چه می‌کند؟

نیاسینامید شکل محلول در آب و فعال ویتامین B3 است. DermNet و Cleveland Clinic این کارها را برای آن گزارش می‌کنند:

• سد پوست: DermNet می‌گوید با کم کردن هدر رفتن آب از پوست، عملکرد سد پوست را بهتر می‌کند.
• چربی و جوش: DermNet به مطالعه‌ای اشاره می‌کند که در آن مرطوب‌کنندهٔ ۲ درصد نیاسینامید بعد از ۴ تا ۶ هفته تولید چربی صورت را کم کرد. Cleveland Clinic هم می‌گوید ممکن است به تنظیم چربی و کمتر دیده شدن منافذ کمک کند.
• قرمزی: Cleveland Clinic می‌گوید نیاسینامید التهاب را آرام می‌کند و به کمتر شدن قرمزی کمک می‌کند.
• لک و خطوط ریز: DermNet به کارآزمایی‌ای اشاره می‌کند که در آن نیاسینامید ۵ درصد روی خطوط ریز، لک، قرمزی‌های لکه‌ای و زردی پوست اثر خوبی داشت.

یک مرور علمی می‌گوید نیاسینامید در محصولات آرایشی معمولاً با غلظت ۴ تا ۵ درصد استفاده می‌شود و در غلظت‌های رایج (کمتر از ۵ درصد) خوب تحمل می‌شود.

فرق آن‌ها در یک نگاه

غلظت ویتامین C از Cleveland Clinic و مرور Al-Niaimi آمده و غلظت نیاسینامید از Cleveland Clinic.

کدام به پوست شما می‌خورد؟

• اگر دغدغهٔ شما لک یا پوست کدر است: ویتامین C انتخاب رایج‌تری است. صفحهٔ کدری پوست و مطلب جای جوش را هم ببینید.
• اگر پوست چرب یا مستعد جوش دارید: نیاسینامید به تنظیم چربی و کمتر دیده شدن منافذ کمک می‌کند. صفحهٔ پوست چرب را هم بخوانید.
• اگر پوست حساس دارید: DermNet می‌گوید نیاسینامید در بسیاری موارد برای کسانی هم که اسیدهای میوه‌ای یا رتینوئیدها را تحمل نمی‌کنند قابل استفاده است. اگر ویتامین C می‌خواهید، Cleveland Clinic توصیه می‌کند با غلظت کم شروع کنید. صفحهٔ پوست حساس را ببینید.
• اگر هر دو دغدغه را دارید: می‌توانید هر دو را داشته باشید.

ویتامین C و نیاسینامید را می‌شود با هم زد؟

این باور رایج است که این دو یکدیگر را خنثی می‌کنند. منابع معتبری که ما بررسی کردیم چنین چیزی نمی‌گویند. Cleveland Clinic ویتامین C را صریحاً جزو ماده‌هایی می‌داند که با نیاسینامید خوب جور می‌شوند. مرور علمی Boo هم از فرمول‌هایی نام می‌برد که نیاسینامید و شکلی از ویتامین C را با هم داشته‌اند.

تنها هشدار Cleveland Clinic این است که هم‌زمان محصولات زیادی همراه نیاسینامید استفاده نکنید. یعنی لازم نیست چند سرم روی هم بزنید.

ویتامین C چرا زود خراب می‌شود؟

مرور Al-Niaimi می‌گوید L-ascorbic acid (شکل خالص ویتامین C) مولکولی ناپایدار است. پایین آوردن pH فرمول به کمتر از ۳٫۵ و اضافه کردن فرولیک اسید به پایداری آن کمک می‌کند. Cleveland Clinic هم می‌گوید این ماده به نور و گرما حساس است و بهتر است در شیشهٔ تیره یا رنگی باشد.

شکل‌های دیگری از ویتامین C هم ساخته شده که پایدارترند. ولی مرور Pullar می‌گوید بعضی از آن‌ها خوب از پوست جذب نمی‌شوند یا معلوم نیست چقدر در پوست به ویتامین C فعال تبدیل می‌شوند.

چطور شروع کنیم؟

1. یکی یکی شروع کنید. اول یک محصول را چند هفته امتحان کنید، بعد سراغ دومی بروید.
2. تست پوستی بگیرید. Cleveland Clinic پیشنهاد می‌کند کمی نیاسینامید روی ساعد بزنید و ۲۴ ساعت صبر کنید.
3. ویتامین C را صبح بزنید. بعد از شستن صورت. ترتیب کامل را در ترتیب روتین صبح ببینید.
4. ضدآفتاب را فراموش نکنید. هیچ‌کدام از این دو جای ضدآفتاب را نمی‌گیرند. DermNet صریحاً می‌گوید نیاسینامید ضدآفتاب نیست.
5. اگر پوست خشک شد، کمتر استفاده کنید. DermNet می‌گوید اگر دو بار در روز پوست را زیادی خشک کرد، به یک بار در روز یا یک روز در میان برسانید.

جمع‌بندی

ویتامین C بیشتر برای لک و محافظت کنار ضدآفتاب است و نیاسینامید بیشتر برای چربی، قرمزی و سد پوست. لازم نیست بین آن‌ها یکی را انتخاب کنید. اگر هر دو دغدغه را دارید، با احتیاط و یکی یکی هر دو را وارد روتین خود کنید.