منافذ باز صورت: چرا بزرگ دیده می‌شوند و چه چیزی کمک می‌کند

منافذ باز بینی و گونه یکی از رایج‌ترین دغدغه‌های پوستی است. با یک روتین ساده می‌توان کاری کرد که منافذ کمتر دیده شوند.

منافذ پوست دقیقاً چه هستند؟

منافذ دهانه‌های کوچکی روی پوست هستند که چربی پوست (سبوم) و عرق از آن‌ها به سطح می‌رسد. پس منافذ لازم‌اند و قرار نیست ناپدید شوند. مشکل از جایی شروع می‌شود که بزرگ‌تر یا تیره‌تر از همیشه دیده شوند.

منافذ باز در هر سن و هر رنگ پوستی دیده می‌شوند. با بالا رفتن سن هم معمولاً پررنگ‌تر به نظر می‌رسند.

چرا منافذ صورت بزرگ دیده می‌شوند؟

چند عامل با هم کار می‌کنند. بعضی از آن‌ها در اختیار شما نیست و بعضی را می‌توان مدیریت کرد:

• ارث: اندازهٔ منافذ بیشتر ژنتیکی است. اگر پدر و مادر شما منافذ باز دارند، احتمالاً شما هم دارید.
• چربی زیاد: منافذ وسط صورت، یعنی بینی و پیشانی و چانه، پررنگ‌ترند، چون غدد چربی آنجا بیشترند.
• منافذ گرفته: وقتی منفذ با چربی و سلول مرده پر شود، گشادتر می‌شود و بیشتر دیده می‌شود. جوش سرسیاه هم معمولاً داخل همین منافذ است.
• بالا رفتن سن: پوست با افزایش سن کلاژن و الاستین از دست می‌دهد و دور منافذ شل‌تر می‌شود.
• آفتاب: اشعهٔ UV کلاژن و الاستین را تخریب می‌کند و پوست سفتی خود را از دست می‌دهد.
• هورمون‌ها: منافذ از دورهٔ بلوغ پررنگ‌تر می‌شوند. بعضی خانم‌ها هم در طول چرخهٔ ماهانه تغییر اندازهٔ آن‌ها را می‌بینند.
• محصول نامناسب و التهاب: محصولی که منافذ را می‌بندد، یا پوستی که تحریک و ملتهب شده، منافذ را بیشتر به چشم می‌آورد.

منافذ باز بسته می‌شوند؟

منافذ برای همیشه کوچک یا بسته نمی‌شوند. Cleveland Clinic هم صریح می‌گوید اندازهٔ منافذ بیشتر ارثی است و فقط «دیده شدن» آن‌ها را می‌توان کم کرد. به گفتهٔ DermNet، روش‌هایی که برای کوچک کردن منافذ ادعا می‌شوند، اثر زیادی ندارند.

پس هدف واقعی دو چیز است: منافذ تمیز بمانند، و پوست اطراف آن‌ها سفت و سالم بماند.

چه روتینی کمک می‌کند منافذ کمتر دیده شوند؟

۱. شست‌وشوی ملایم، صبح و شب

صورت را روزی دو بار با یک شویندهٔ ملایم و غیرکومدوژنیک بشویید. آب ولرم بزنید، نه داغ. پوست را با ملایمت بشویید و نسایید. به گفتهٔ انجمن متخصصان پوست آمریکا (AAD)، آب داغ پوست را تحریک می‌کند و می‌تواند منافذ را بزرگ‌تر نشان دهد.

۲. محصول غیرکومدوژنیک

روی برچسب کرم، ضدآفتاب و لوازم آرایش دنبال «غیرکومدوژنیک» (non-comedogenic) یا «فاقد روغن» (oil-free) بگردید. یعنی محصول برای نبستن منافذ طراحی شده است.

۳. سالیسیلیک اسید

سالیسیلیک اسید یک لایه‌بردار از خانوادهٔ BHA است و می‌تواند داخل منافذ را باز کند. اگر شویندهٔ حاوی آن پوست را خشک کرد، صبح شویندهٔ ملایم بزنید و شب سالیسیلیک اسید.

۴. رتینول

رتینول به پوست چرب، جوش‌های خفیف و پوستی که سفتی‌اش کم شده کمک می‌کند. شب بزنید، چون پوست را به آفتاب حساس‌تر می‌کند. با لایهٔ نازک و هفته‌ای دو بار شروع کنید و کم‌کم بیشتر کنید. ممکن است در ابتدا کمی تحریک ایجاد شود. بیشتر بخوانید: رتینول.

۵. ضدآفتاب هر روز

آفتاب کلاژن را تخریب می‌کند و منافذ را بزرگ‌تر نشان می‌دهد. AAD ضدآفتاب طیف وسیع با SPF ۳۰ یا بیشتر را هر روز توصیه می‌کند، حتی روزهای سرد و بارانی. مقدار آن هم مهم است: چقدر ضدآفتاب بزنم.

۶. لایه‌برداری درست

لایه‌بردارهای خانگی با AHA (مثل گلیکولیک اسید) یا BHA به تمیز ماندن منافذ کمک می‌کنند. طبق دستور خود محصول پیش بروید و زیاده‌روی نکنید.

چه کارهایی بی‌فایده یا مضرند؟

روش‌های کلینیکی چطور؟

داروهای نسخه‌ای مثل ترتینوئین و ایزوترتینوئین فقط با تجویز پزشک مصرف می‌شوند. لیزر و میکرونیدلینگ هم کار متخصص پوست است. اگر شل شدن پوست بیشتر از خود منافذ شما را آزار می‌دهد، با متخصص پوست مشورت کنید.

جمع‌بندی

منافذ باز بیشتر ارثی‌اند و بسته نمی‌شوند. ولی با شست‌وشوی ملایم، محصول غیرکومدوژنیک و ضدآفتاب روزانه کمتر دیده می‌شوند. اگر پوست شما چرب است، صفحهٔ پوست چرب و مراقبت پوست چرب را هم ببینید.