پوست چرب: چرا وسط روز برق می‌زند و چه چیزی کمک می‌کند

براق شدن پوست در میانهٔ روز بسیار رایج است: صورت صبح شسته شده و ظهر دوباره برق می‌زند. این وضعیت با چند عادت ساده قابل کنترل است.

چربی پوست از کجا می‌آید؟

چربی پوست یا سبوم، روغنی است که غدد چربی پوست می‌سازند. سبوم بد نیست. به گفتهٔ DermNet، سبوم جلوی هدر رفتن آب پوست را می‌گیرد و به محافظت پوست در برابر عفونت کمک می‌کند.

غدد چربی روی پیشانی، چانه و وسط پشت از همه‌جا بیشتر و بزرگ‌ترند. برای همین ناحیهٔ T صورت، یعنی پیشانی و بینی و چانه، زودتر برق می‌زند. اگر فقط این ناحیه چرب است و گونه‌ها خشک یا معمولی‌اند، شاید پوست شما مختلط باشد.

چرا پوست این‌قدر چرب می‌شود؟

• ژنتیک: غدد چربی فعال‌تر در بعضی خانواده‌ها ارثی است.
• هورمون‌ها: هورمون‌های آندروژن تولید چربی را کنترل می‌کنند. DermNet می‌گوید تولید چربی در پسرها در زمان بلوغ ممکن است تا پنج برابر شود. بسیاری از خانم‌ها هم در هفتهٔ قبل از پریود چربی بیشتری می‌بینند.
• سن: چربی پوست در نوجوانی و جوانی بیشتر است و با بالا رفتن سن کم می‌شود.
• هوای گرم و مرطوب: به گفتهٔ Cleveland Clinic، گرما و رطوبت هوا چربی را بیشتر می‌کند.
• استرس: هورمون استرس (کورتیزول) تولید سبوم را بیشتر می‌کند (Cleveland Clinic).
• خشک کردن بیش از حد پوست: شوینده‌های قوی و محصولات خشک‌کننده می‌توانند پوست را به تولید چربی بیشتر تحریک کنند.

غذای چرب چه نقشی دارد؟

این باور رایج است که غذای چرب پوست را چرب می‌کند. MedlinePlus می‌گوید رژیم غذایی احتمالاً نقش کمی دارد یا اصلاً نقشی ندارد. Cleveland Clinic هم شواهد این ارتباط را کم می‌داند.

روتین ساده برای پوست چرب

شست‌وشو: ملایم، نه زیاد

AAD توصیه می‌کند صورت را حداکثر دو بار در روز و بعد از عرق کردن بشویید. یک شویندهٔ ملایم و کف‌دار انتخاب کنید. صورت را نسابید، حتی هنگام پاک کردن آرایش. شوینده‌های روغنی و الکلی هم برای پوست چرب مناسب نیستند.

مرطوب‌کننده: فاقد روغن

پوست چرب هم مرطوب‌کننده لازم دارد. Cleveland Clinic می‌گوید پوست تشنه سبوم بیشتری تولید می‌کند. دنبال برچسب «فاقد روغن» (oil-free) و «غیرکومدوژنیک» باشید. دربارهٔ این باور، مقالهٔ مرطوب‌کننده برای پوست چرب را بخوانید.

ضدآفتاب: سبک و بی‌عطر

AAD برای پوست چرب ضدآفتاب با زینک اکساید یا تیتانیوم دی‌اکساید را پیشنهاد می‌کند، چون کمتر منافذ را می‌بندد. بهتر است بدون عطر و روغن باشد. ضدآفتاب با SPF ۳۰ یا بیشتر را هر روز بزنید.

لایه‌بردارها: با احتیاط

به گفتهٔ AAD، سالیسیلیک اسید، گلیکولیک اسید و لاکتیک اسید می‌توانند چربی را کم کنند، ولی ممکن است برای پوست شما زیادی قوی باشند. اگر پوست تحریک شد، کمتر بزنید یا آن‌ها را کنار بگذارید.

آرایش: بر پایهٔ آب و مات

آرایش فاقد روغن و بر پایهٔ آب انتخاب کنید. محصولات «مات» براقی را کمتر نشان می‌دهند. هر شب قبل از خواب آرایش را پاک کنید.

وسط روز چه کار کنیم؟

• دستمال جاذب چربی: آن را آرام روی پوست فشار دهید و چند ثانیه نگه دارید. نکشید و نسابید، چون چربی را پخش می‌کند.
• پرایمر و پودر مات: براقی را موقتاً کم می‌کنند.
• دست به صورت نزنید: AAD توصیه می‌کند در طول روز صورت را لمس نکنید و قبل از روتین پوستی دست‌ها را بشویید.

چه کارهایی اوضاع را بدتر می‌کند؟

چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟

پوست چرب به خودی خود یک ویژگی پوست است، نه بیماری. ولی اگر:

• محصولات بدون نسخه کمکی نکردند،
• با جوش سرسیاه یا جوش‌های زیاد درگیرید،
• یا چربی پوست برای شما بسیار آزاردهنده است،

با متخصص پوست مشورت کنید. داروهایی که چربی پوست را کم می‌کنند فقط با تجویز پزشک مصرف می‌شوند.

جمع‌بندی

پوست چرب بیشتر ارثی و هورمونی است و هدف کنترل آن است، نه خشک کردنش. شست‌وشوی ملایم، مرطوب‌کنندهٔ فاقد روغن و ضدآفتاب سبک پایهٔ کارند. برای روتین کامل، صفحه‌های پوست چرب و نوع پوست چرب را ببینید. اگر مطمئن نیستید پوست شما چرب است، تشخیص نوع پوست را بخوانید.