رطوبت‌ساز برای پوست: هوای خشک زمستان و استفادهٔ درست

در زمستان با روشن شدن بخاری‌ها، خانه گرم می‌شود ولی هوا خشک. نتیجه، پوستی است که صبح‌ها کشیده است و لب‌هایی که خشک شده‌اند. رطوبت‌ساز یکی از کارهایی است که متخصصان پوست برای این وضعیت پیشنهاد می‌کنند، به شرطی که درست استفاده و تمیز شود.

هوای خشک خانه چرا پوست را خشک می‌کند؟

رطوبت هوا یعنی مقدار بخار آبی که در هوا وجود دارد. به گفتهٔ انجمن متخصصان پوست آمریکا (AAD)، با سرد شدن هوا و کم شدن رطوبت، پوست سخت‌تر آب خود را نگه می‌دارد. نتیجهٔ آن خشکی، خارش و ترک خوردن لب‌هاست.

AAD می‌گوید روشن کردن بخاری و شومینه گرمای خشکی ایجاد می‌کند که رطوبت را از هوا و از پوست می‌گیرد. DermNet هم هوای کم‌رطوبت و گرمای مستقیم بخاری و فن‌هیتر را جزو علت‌های خشکی پوست آورده است.

رطوبت‌ساز برای پوست چه کمکی می‌کند؟

AAD، DermNet و Cleveland Clinic هر سه رطوبت‌ساز را برای پوست خشک در زمستان پیشنهاد می‌کنند. Cleveland Clinic می‌گوید وقتی هوای خانه مرطوب‌تر است، پوست در ماه‌های سرد کمتر ترک می‌خورد، خارش می‌گیرد و خشک می‌شود.

• بهترین جا: AAD پیشنهاد می‌کند رطوبت‌ساز را در اتاق خواب بگذارید و هنگام خواب روشن کنید.
• قبل از شروع خشکی: AAD توصیه می‌کند رطوبت‌ساز را پیش از اینکه پوست تحریک شود به کار بگیرید.
• برای لب‌ها: AAD برای لب‌های خشک هم رطوبت‌ساز را پیشنهاد می‌کند، به‌خصوص اگر شب‌ها از دهان نفس می‌کشید. بیشتر بخوانید: خشکی لب.

رطوبت‌ساز جای مرطوب‌کننده را نمی‌گیرد. هر دو با هم کار می‌کنند: رطوبت‌ساز هوا را مرطوب می‌کند و مرطوب‌کننده آب را در پوست نگه می‌دارد.

رطوبت مناسب خانه چند درصد است؟

دو منبع عدد پایین متفاوتی دارند، ولی هر دو سقف ۵۰ درصد را گفته‌اند. Cleveland Clinic می‌گوید رطوبت بیشتر از ۵۰ درصد می‌تواند مشکل تنفسی ایجاد کند و رشد کپک، باکتری و مایت گرد و غبار (جانوران ریز داخل گرد و خاک خانه) را بیشتر کند.

برای اینکه بدانید رطوبت خانه چقدر است، Cleveland Clinic استفاده از رطوبت‌سنج (hygrometer) را پیشنهاد می‌کند و توصیه می‌کند هر چند روز یک بار آن را بررسی کنید. بعضی رطوبت‌سازها رطوبت‌سنج داخلی دارند.

بخور سرد یا بخور گرم؟

MedlinePlus رطوبت‌ساز بخار سرد را پیشنهاد می‌کند و هشدار می‌دهد بخور گرم اگر کسی زیادی به آن نزدیک شود، می‌تواند باعث سوختگی شود. AAD هم برای اتاق خواب، رطوبت‌ساز بخار سرد فیلتردار را نام برده است.

رطوبت‌ساز را کجا بگذاریم و چه آبی بریزیم؟

جای دستگاه:

• MedlinePlus توصیه می‌کند دستگاه حدود ۲ متر از تخت فاصله داشته باشد.
• Cleveland Clinic می‌گوید رطوبت‌ساز را در فضای کوچک و بسته نگذارید، چون رطوبت اضافه باعث رشد کپک و باکتری می‌شود.
• به گفتهٔ MedlinePlus، اگر سطح‌های اتاق مدام نم‌دار یا خیس هستند، یعنی رطوبت زیاد است و کپک ممکن است رشد کند.

نوع آب:

• MedlinePlus آب مقطر را به جای آب لوله‌کشی پیشنهاد می‌کند. املاح آب لوله‌کشی در دستگاه جمع می‌شوند و ممکن است به شکل گرد سفید وارد هوا شوند و مشکل تنفسی ایجاد کنند.
• Cleveland Clinic به نقل از EPA آب فیلترشده، بدون املاح یا مقطر را پیشنهاد می‌کند.

رطوبت‌ساز را چطور تمیز کنیم؟

رطوبت‌سازی که تمیز نشود، خودش مشکل‌ساز است. MedlinePlus می‌گوید در آب مانده باکتری رشد می‌کند. AAD هم توصیه می‌کند دستگاه مرتب تمیز شود تا کپک نزند.

منابع دربارهٔ تعداد دفعات تمیز کردن کاملاً یکی نیستند. ساده‌ترین قاعده این است که آب را هر روز عوض کنید و دستگاه را طبق دفترچهٔ آن مرتب بشویید.

رطوبت‌ساز به‌تنهایی کافی است؟

رطوبت‌ساز به‌تنهایی کافی نیست و فقط یک بخش از مراقبت زمستانی است. AAD این‌ها را هم پیشنهاد می‌کند:

• گرمای بخاری را زیاد نکنید: داخل خانه لباس گرم بپوشید و پتو روی خود بیندازید، به جای اینکه بخاری یا شومینه را بیشتر کنید.
• مرطوب‌کننده بلافاصله بعد از شستن: کرم یا پماد بزنید، چون از لوسیون مؤثرترند.
• آب ولرم به جای داغ: توضیح آن را در آب داغ و پوست بخوانید.
• لباس نخی یا ابریشمی بپوشید و شویندهٔ لباس بدون عطر انتخاب کنید.

اگر پوست شما کشیده و تشنه به نظر می‌رسد، صفحهٔ کم‌آبی پوست را هم ببینید. برای آشنایی بیشتر با پوست خشک، صفحهٔ پوست خشک و راهنمای مراقبت پوست خشک در پاییز را ببینید.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟

• اگر با این مراقبت‌ها خشکی پوست بهتر نشد (AAD)
• اگر خشکی، خارش یا ترک پوست آزارتان می‌دهد؛ AAD می‌گوید لازم نیست صبر کنید تا لب‌ها ترک بخورند یا بند انگشت‌ها خونریزی کنند

جمع‌بندی

هوای خشک خانه در زمستان پوست را خشک‌تر می‌کند. رطوبت‌ساز بخار سرد در اتاق خواب، رطوبت حداکثر ۵۰ درصد، آب مقطر یا فیلترشده و تمیز کردن منظم، کنار مرطوب‌کننده و دوش ولرم، به پوست کمک می‌کند زمستان را راحت‌تر بگذراند.