Short Answer
پاسخ کوتاه
آلودگی هوا، به‌ویژه ذرات معلق و دوده، در پژوهش‌های مشاهده‌ای با لک‌های تیره و نشانه‌های پیری زودرس پوست مرتبط دانسته شده است. هنوز ثابت نشده محصولی بتواند جلوی این اثر را بگیرد. کارهایی که متخصصان پوست توصیه می‌کنند ساده است: شست‌وشوی ملایم صورت پیش از خواب، ضدآفتاب روزانه و مرطوب‌کننده.
فهرست مطالب (۶ بخش)
در روزهای آلوده اولین نگرانی ریه‌هاست. اما پوست هم، به‌عنوان بیرونی‌ترین لایهٔ بدن، هر روز با همین هوا در تماس است.
آلودگی هوا چقدر فراگیر است؟
به گزارش سازمان جهانی بهداشت (WHO)، در سال ۲۰۱۹ ۹۹ درصد مردم دنیا جایی زندگی می‌کردند که هوای آن به استانداردهای این سازمان نمی‌رسید. آلاینده‌های اصلی هوا این‌ها هستند:
- ذرات معلق (همان چیزی که به آن ریزگرد یا PM می‌گوییم)
- دی‌اکسید نیتروژن
- ازن
- مونوکسید کربن
- دی‌اکسید گوگرد
آلودگی هوا با پوست چه میکند؟
لک‌های تیره
یک پژوهش در آلمان پوست ۴۰۰ خانم ۷۰ تا ۸۰ ساله را بررسی کرد. کسانی که بیشتر در معرض دوده و ذرات ناشی از ترافیک بودند، حدود ۲۰ درصد لک تیرهٔ بیشتر روی پیشانی و گونه‌ها داشتند. ارتباط با چروک ضعیف‌تر بود. نویسندگان نتیجه گرفتند ذرات معلق «ممکن است» در پیری پوست نقش داشته باشند، به‌خصوص از راه لک.
چروک و پیری زودرس
یک مرور علمی در سال ۲۰۲۰ گزارش میکند آلودگی ناشی از ترافیک، یعنی ذرات معلق، دوده و دی‌اکسید نیتروژن، در چند گروه جمعیتی مختلف با پیری زودرس پوست مرتبط بوده است. ازن هم با چروک ارتباط داشته است. یک مرور سیستماتیک دیگر نیز آلودگی هوا را در کنار سن، آفتاب، سیگار و تغذیه جزو عوامل پیری پوست آورده است.
سد پوست و حساسیت
به گفتهٔ یک متخصص پوست در Cleveland Clinic، آلاینده‌های داخل و بیرون خانه میتوانند سد پوست را تحت تأثیر قرار دهند و پیری، جوش و اگزما را بدتر کنند. انجمن متخصصان پوست آمریکا (AAD) هم گزارش داده بعد از آتش‌سوزی‌های بزرگ در کالیفرنیا، مراجعه به متخصص پوست برای اگزما و خارش بیشتر شده بود.
این شواهد چقدر قوی است؟
بیشتر این پژوهش‌ها مشاهده‌ای هستند. پژوهش مشاهده‌ای ارتباط را نشان می‌دهد، ولی ثابت نمی‌کند آلودگی «علت» باشد. بیشترشان هم روی گروه‌های خاصی انجام شده‌اند. پیام درست این است: آلودگی هوا احتمالاً روی پوست اثر دارد، ولی هنوز خیلی چیزها روشن نیست.
در روزهای آلوده چطور از پوست مراقبت کنیم؟
۱. شب، صورت را بشویید
AAD توصیه میکند پیش از خواب صورت را بشویید تا آرایش و آلودگی‌هایی مثل دود و گردوخاک از روی پوست پاک شود. شست‌وشوی ملایم، آلودگی را بدون تحریک پوست پاک میکند.
- از آب ولرم استفاده کنید، نه داغ.
- شویندهٔ ملایم را با سر انگشت‌ها بزنید.
- صورت را نسابید.
- صبح، شب و بعد از عرق کردن کافی است. شستن بیشتر ممکن است پوست را تحریک کند.
۲. ضدآفتاب هر روز
AAD هر روز ضدآفتاب طیف وسیع با SPF ۳۰ یا بیشتر را توصیه میکند. یک مرور علمی هم نشان می‌دهد آفتاب و آلودگی روی هم اثر دارند. بیشتر بخوانید: چقدر ضدآفتاب بزنم.
۳. مرطوب‌کنندهٔ روزانه
AAD برای کم کردن پیری زودرس، مرطوب‌کنندهٔ روزانهٔ صورت را پیشنهاد میکند. Cleveland Clinic توصیه میکند تا ۳ دقیقه بعد از دوش زده شود.
۴. آنتیاکسیدان، به‌عنوان یک گزینه
یک متخصص پوست در Cleveland Clinic پیشنهاد میکند هر روز یک آنتیاکسیدان موضعی مثل ویتامین C یا ویتامین E بزنید. این یک پیشنهاد کارشناسی است، نه چیزی که با کارآزمایی بالینی ثابت شده باشد.
۵. در روزهای خیلی آلوده، داخل خانه بمانید
یک متخصص پوست در AAD این فرضیه را مطرح کرده که ماندن در خانه در روزهای خیلی آلوده و استفاده از دستگاه تصفیهٔ هوا ممکن است کمک کند. خود AAD میگوید هنوز روشن نیست که کرم یا مرطوب‌کننده در برابر دود محافظت کند.
چه چیزهایی ثابت نشده است؟
محصولات زیادی با برچسب «ضدآلودگی» فروخته می‌شوند. اما در منابعی که بررسی کردیم، هیچ کارآزمایی بالینی‌ای نبود که نشان دهد محصول خاصی از آسیب آلودگی به پوست جلوگیری میکند. پایهٔ کار همان سه قدم سادهٔ شست‌وشو، ضدآفتاب و مرطوب‌کننده است.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
- اگر در روزهای آلوده پوست قرمز، خارش‌دار یا ملتهب میشود و با مراقبت ساده بهتر نمی‌شود
- اگر اگزما یا جوش شما در این روزها بدتر شده است
- اگر لک‌های تازه و بی‌دلیل روی پوست می‌بینید
جمع‌بندی
آلودگی هوا احتمالاً با لک و پیری زودرس پوست مرتبط است. کار درست، روتین ساده و منظم است: شب صورت را بشویید، صبح ضدآفتاب و مرطوب‌کننده بزنید. برای لک‌ها لک‌های تیره، برای پوست بی‌حال کدری پوست و برای روتین کامل روتین ضدپیری را ببینید.
From Pi
محصولات Pi که به این موضوع می‌خورند
این‌ها با توصیه‌های همین مطلب جورند؛ اگر خواستید از امروز شروع کنید:
Questions
پرسش‌های متداول
آلودگی هوا باعث جوش میشود؟
آلودگی هوا میتواند جوش را بدتر کند، اما شواهد مستقیم برای آن محدود است. یک متخصص پوست در Cleveland Clinic میگوید آلایندهها میتوانند سد پوست را تحت تأثیر قرار دهند و جوش، اگزما و پیری پوست را بدتر کنند.
سرم آنتیاکسیدان جلوی اثر آلودگی را میگیرد؟
سرم آنتیاکسیدان هنوز با کارآزمایی بالینی ثابت نکرده که از پوست در برابر آلودگی محافظت میکند. یک متخصص پوست در Cleveland Clinic آنتیاکسیدان موضعی مثل ویتامین C را پیشنهاد میکند، اما این یک پیشنهاد کارشناسی است، نه یافتهٔ اثباتشده.
در روزهای آلوده روزی چند بار صورت را بشوییم؟
در روزهای آلوده هم شستن صورت صبح، شب پیش از خواب و بعد از عرق کردن کافی است؛ این توصیهٔ انجمن متخصصان پوست آمریکاست. بیشتر از این لازم نیست و ممکن است پوست را تحریک کند.
آلودگی هوا با آفتاب چه ارتباطی دارد؟
آلودگی هوا و آفتاب روی هم اثر میگذارند و به گفتهٔ یک مرور علمی، ارتباط این دو هنوز کامل شناخته نشده است. ضدآفتاب روزانه در هر صورت لازم است.
منابع علمی این مطلب (۸)
- Ambient (outdoor) air pollution (fact sheet)World Health Organization (WHO)
- 10 skin care secrets for healthier-looking skinAmerican Academy of Dermatology (AAD)
- 11 ways to reduce premature skin agingAmerican Academy of Dermatology (AAD)
- How climate change and wildfire smoke can impact the skinAmerican Academy of Dermatology (AAD)
- Skin Care Tips From a DermatologistCleveland Clinic
- Airborne particle exposure and extrinsic skin aging (Vierkötter A, et al. J Invest Dermatol 2010;130(12):2719-2726)DOI 10.1038/jid.2010.204
- Air Pollution and Skin Aging (Schikowski T, Hüls A. Curr Environ Health Rep 2020;7(1):58-64)DOI 10.1007/s40572-020-00262-9
- Defining skin aging and its risk factors: a systematic review and meta-analysis (Wong, Chew. Sci Rep 2021;11:22075)DOI 10.1038/s41598-021-01573-z
- نویسنده
- تحریریهٔ مجلهٔ سلامت Pi
- انتشار
- ۱۴ آبان ۱۴۰۵
- به‌روزرسانی
- ۱۵ آبان ۱۴۰۵
این مطلب برای آگاهی است و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.
