ورزش و جوش: مراقبت پوست قبل و بعد از باشگاه

جوش‌های تازه روی پیشانی یا پشت، بعد از شروع باشگاه یا پیاده‌روی تند، تجربهٔ رایجی است. مشکل از خود ورزش نیست و با چند عادت ساده می‌توان جلوی آن را گرفت.

ورزش برای پوست خوب است یا بد؟

هر دو. انجمن متخصصان پوست آمریکا (AAD) می‌گوید ورزش جریان خون پوست را بیشتر می‌کند و به کم شدن استرس و خواب بهتر کمک می‌کند. از طرف دیگر، عرق می‌تواند منافذ صورت و بدن را ببندد، مخصوصاً وقتی با آرایش یا محصولات جوش‌زا مخلوط شود.

اینکه ورزش خودش جوش را کمتر کند هنوز ثابت نشده است. Cleveland Clinic می‌گوید شواهد آن محدود است و همه چنین تجربه‌ای ندارند. پس ورزش را برای سلامت ادامه دهید، نه به امید صاف شدن پوست.

چرا بعد از ورزش جوش می‌زنیم؟

Cleveland Clinic توضیح می‌دهد که عرق به‌تنهایی مستقیم جوش نمی‌آورد. گرما، رطوبت، چربی اضافه، باکتری و اصطکاک با هم جمع می‌شوند و منافذ را می‌بندند. AAD هم می‌گوید تجمع عرق، چربی، آلودگی و باکتری روی پوست می‌تواند جوش ایجاد کند یا آن را بدتر کند.

جوش ناشی از اصطکاک

جوش ناشی از اصطکاک (که پزشکان به آن acne mechanica می‌گویند) یعنی جوشی که از فشار، مالش، گرما و عرقِ گیرافتاده زیر وسیلهٔ ورزشی یا لباس تنگ ایجاد می‌شود. به گفتهٔ AAD، اول برجستگی‌های ریز و زبر پیدا می‌شوند که ممکن است به جوش تبدیل شوند.

نمونه‌هایی که AAD نام می‌برد:

• کلاه ایمنی دوچرخه و بند زیر چانه
• بند کوله‌پشتی و ساک
• نیمکت و کمربند وزنه‌برداری
• لباس‌های تنگ ورزشی

DermNet هم می‌گوید فشار و مالش روی جوش‌های موجود خراش‌های بسیار ریز می‌سازد و التهاب را بیشتر می‌کند. DermNet هدبند و بند زیر چانه را هم جزو چیزهایی آورده که با فشار مداوم جوش را تشدید می‌کنند.

قبل از ورزش چه کنیم؟

• آرایش را پاک کنید. AAD می‌گوید عرقی که با آرایش مخلوط شود آسیب بیشتری دارد، چون منافذ از قبل بسته‌اند. لازم نیست حتماً صورت را بشویید؛ یک دستمال پاک‌کنندهٔ آرایش بدون چربی کافی است.
• لباس تمیز بپوشید. لباسی که از آخرین ورزش شسته نشده، سلول مرده، باکتری و چربی دارد و می‌تواند منافذ را ببندد.
• لباس گشادتر انتخاب کنید. AAD می‌گوید لباس گشاد مالش را کم می‌کند. پارچه‌های ورزشی که عرق را از پوست دور می‌کنند و زود خشک می‌شوند هم به گفتهٔ AAD کمک می‌کنند. Cleveland Clinic هم لباس قابل‌تنفس و غیرتنگ را پیشنهاد می‌کند. لباس پوشیده و آزاد ورزشی دقیقاً با همین توصیه جور درمی‌آید.
• برای ورزش بیرون ضدآفتاب بزنید. AAD ضدآفتاب SPF ۳۰ یا بیشتر، طیف گسترده، مقاوم در برابر آب، بدون چربی و با برچسب «non-comedogenic» (یعنی منافذ را نمی‌بندد) را پیشنهاد می‌کند. برای مقدار درست، چقدر ضدآفتاب بزنیم را ببینید.
• محصول موضعی جوش را برای بعد بگذارید. Cleveland Clinic پیشنهاد می‌کند محصولات موضعی جوش بعد از ورزش زده شوند.

حین ورزش چه کنیم؟

• عرق را با حولهٔ تمیز بگیرید، نسابید. AAD می‌گوید مالیدن پوست ممکن است جوش را بدتر کند. آرام ضربه بزنید.
• وسایل مشترک باشگاه را قبل از استفاده تمیز کنید. دستگیره‌ها و نیمکت‌ها چربی و باکتری دارند. اگر بعد از گرفتن دستگاه به پیشانی دست بزنید، این‌ها به پوست منتقل می‌شوند.
• وسیلهٔ شخصی خود را ببرید. AAD پیشنهاد می‌کند در صورت امکان تشک یوگا و وسایل محافظ را با دیگران شریک نشوید.
• بین وسیله و پوست یک لایهٔ نرم بگذارید. AAD برای جوش ناشی از اصطکاک، لایهٔ نرم و تمیز زیر کلاه ایمنی یا بندها را پیشنهاد می‌کند.

بعد از ورزش چه کنیم؟

AAD می‌گوید دوش بلافاصله بعد از ورزش باکتری‌هایی را که به جوش کمک می‌کنند می‌شوید. شوینده را با سر انگشت بزنید و پوست را نسابید. اگر دوش در دسترس نیست، لباس را عوض کنید و جاهای جوش‌دار را با پد حاوی سالیسیلیک اسید پاک کنید. به گفتهٔ AAD، اگر هیچ شوینده‌ای ندارید، حتی آب ولرم هم کمک می‌کند.

AAD یک نکتهٔ دیگر هم دارد: در دوش و رختکن باشگاه پابرهنه راه نروید و دمپایی بپوشید.

اگر پوست چربی دارید، پوست چرب و پوست چرب و براقی وسط روز را هم بخوانید.

مرطوب‌کننده و محصولات دیگر چطور؟

Cleveland Clinic می‌گوید کرم‌های سنگین و غلیظ، مخصوصاً وقتی چند لایه زیر ضدآفتاب زده شوند، می‌توانند به بسته شدن منافذ کمک کنند. توصیه‌اش این است که در هوای گرم مرطوب‌کنندهٔ سبک‌تر استفاده کنید و تعداد محصولات را کمتر کنید، ولی ضدآفتاب را کنار نگذارید. اگر پوست شما مستعد جوش است، محصولاتی را انتخاب کنید که منافذ را نمی‌بندند.

یک هشدار هم از Cleveland Clinic: مکمل‌هایی که برای عضله‌سازی هورمون مردانه (آندروژن یا تستوسترون) را بالا می‌برند، ممکن است جوش را بدتر کنند.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟

• اگر با این کارها جوش‌ها بعد از ۶ تا ۸ هفته بهتر نشدند (AAD این بازه را برای جوش ناشی از اصطکاک گفته است)
• اگر جوش‌ها عمیق، دردناک یا کیستی شدند، چون ممکن است جا بگذارند
• اگر با محصولات بدون نسخه نتیجه‌ای نگرفتید

جمع‌بندی

آرایش را قبل از ورزش پاک کنید، لباس تمیز و گشاد بپوشید، عرق را آرام بگیرید، وسایل مشترک را تمیز کنید و بعد از ورزش زود دوش بگیرید. ورزش را کنار نگذارید؛ فقط پوست را تمیز نگه دارید.